Een taart met een verhaal
De galette des rois, ofwel de driekoningentaart, is een heerlijke traditie die zijn oorsprong vindt in de viering van Driekoningen, een christelijke feestdag. Deze taart wordt traditioneel gemaakt van bladerdeeg en gevuld met frangipane – een rijke amandelcrème met ingrediënten als amandelen, suiker, roomboter en eieren. Voor extra smaak worden soms ingrediënten als bruine rum, citroenschil of banketbakkersroom toegevoegd.

Bruine rum, gerijpt op eikenhout, geeft een diepe en stevige smaak aan de taart. Het perfecte ingrediënt voor een koninklijk dessert!

De feestdag Driekoningen
Driekoningen wordt traditioneel gevierd op 6 januari, twaalf dagen na Kerstmis. Wanneer deze dag niet op een zondag valt, wordt de feestdag vaak verplaatst naar de eerste zondag van januari. Dit gebruik stamt uit een tijd waarin gelovigen niet op doordeweekse dagen naar de mis mochten. Tegenwoordig wordt de galette des rois echter de hele maand januari gegeten – en in sommige supermarkten zelfs het hele jaar door verkocht.

De geschiedenis achter de galette des rois
De traditie van de galette des rois heeft een diepe betekenis. Het feest verwijst naar de zoektocht van de drie koningen, Caspar, Balthasar en Melchior, naar de nieuwe koning van het Joodse volk. Geleid door een heldere ster, kwamen ze uiteindelijk aan in Betlehem, waar ze Jezus in een kribbe aantroffen.

Vanaf de 14e eeuw werd aan de taart een boon toegevoegd als symbool voor nieuw leven. Later werd de boon vervangen door een muntstuk of amandel, en sinds de 19e eeuw bevat de taart vaak een porseleinen beeldje, in Frankrijk bekend als een fève.

Een kroon voor de koning of koningin
Wie het beeldje in zijn of haar taartpunt vindt, mag zichzelf voor één dag koning of koningin noemen en de bijgeleverde papieren kroon dragen. Volgens traditie kiest het jongste kind blind wie welke punt krijgt, zodat de verrassing eerlijk verdeeld wordt.

In vroeger tijden werd er een extra taartpunt gesneden voor een dakloze of hulpbehoevende. Een mooie herinnering aan de oorsprong van dit feest: delen en verbinden.

Regionale variaties
In het zuiden van Frankrijk kent men een andere versie van de taart: een kransvormige brioche met oranjebloesem en gekonfijt fruit. De Besançon galette uit het Jura-gebergte wordt gemaakt van boterdeeg en suiker, en staat ook wel bekend als de comtoise galette. In het zuidoosten van Frankrijk wordt de la pogne du Dauphiné, een brioche in kroonvorm met oranjebloesem, niet alleen met Driekoningen, maar ook met Pasen gegeten.

Een gewaarschuwd mens…
Pas op bij het eten van de galette des rois: een te enthousiaste hap kan een onverwachte ontmoeting met het porseleinen beeldje opleveren! Maar de beloning is groot, want wie het beeldje vindt, mag niet alleen de kroon dragen, maar ook genieten van het idee even koning of koningin te zijn.

Dus, of je nu kiest voor de traditionele bladerdeegtaart of een regionale variant, de galette des rois is meer dan een lekkernij – het is een stukje Franse cultuur op je bord!

Galette des Rois: een makkelijk en heerlijk Recept

De galette des rois is een heerlijke traditie, en zelf maken is eenvoudiger dan je denkt. Mijn versie met frangipane is favoriet bij bijna iedereen. Een porseleinen beeldje en een papieren kroon maken het feest compleet – deze kun je eenvoudig online vinden, bijvoorbeeld via Amazon.

Wat heb je nodig voor één galette des rois?

• 2 rollen bladerdeeg (bij voorkeur met roomboter, vers en op kamertemperatuur)
• 100 gram suiker (mix van: 50 g rietsuiker, 40 g fijne witte suiker, 10 g vanillesuiker)
• 100 gram roomboter (op kamertemperatuur)
• 140 gram gemalen amandelen
• 2 scharreleieren
• 1 eigeel
• Optioneel:
  • Beetje melk
  • Citroenschil (goed schoongeboend, alleen het gele deel)
  • Bruine rum
  • Snufje zout
  • Extra vanillesuiker
• 1 porseleinen beeldje en een papieren kroon

Bereidingswijze

1. Verwarm de oven voor op 200°C (boven- en onderwarmte) en bekleed een bakplaat met bakpapier.
2. Maak de frangipane: Meng in een ruime schaal de gemalen amandelen, suiker, 2 eieren, roomboter, en naar smaak optionele ingrediënten zoals zout, rum en citroenrasp. Roer tot een egaal mengsel.
3. Bereid het bladerdeeg: Rol de bladerdeegvellen uit en zorg voor twee cirkels van ongeveer 20-24 cm doorsnede. Leg één cirkel op het bakpapier en prik er met een vork een paar gaatjes in.
4. Vullen: Verdeel de frangipane over de deegcirkel, maar laat rondom ongeveer 1,5 cm vrij. Leg het beeldje willekeurig in de frangipane.
5. Afdekken en decoreren: Klop het eigeel los met een beetje melk (optioneel). Bestrijk de randen van de onderste deegcirkel met dit mengsel en leg de tweede deegcirkel erbovenop. Druk de randen stevig aan. Maak een klein gaatje in het midden zodat de lucht kan ontsnappen. Kerf een patroon in het deeg met een mes of satéprikker, zonder door het bladerdeeg heen te snijden.
6. Afbakken: Bestrijk de bovenkant met het eigeelmengsel en bak de galette in ongeveer 30 minuten goudbruin en krokant.

Een dag Koning of Koningin

Degene die het beeldje in zijn of haar taartpunt vindt, mag zichzelf voor één dag Koning of Koningin noemen. Maak een kroontje van dun karton of gebruik een papieren kroon voor extra plezier.

Persoonlijke tips

Ik gebruik zelf geen rum, maar voeg wel citroenrasp toe voor een frisse smaak. Let erop dat je alleen het gele deel van de schil raspt, want het witte deel is bitter. Voor het bestrijken van de taart kun je ook alleen eigeel gebruiken of een mengsel met een beetje water.

Sommige mensen combineren de frangipane met banketbakkersroom voor een lichtere vulling. Ik serveer de banketbakkersroom liever apart – zo kan iedereen zelf kiezen hoeveel ze willen.

Tradities rondom de galette des rois

In Frankrijk zijn begin januari meerdere gelegenheden om galette te eten, bijvoorbeeld op scholen en werkplekken. Eén speciale galette, groot genoeg om tientallen mensen te voeden, wordt naar het Élysée gestuurd. De president heeft de eer om deze te snijden en uit te delen aan zijn gasten – een prachtig moment van delen en verbinden.

Met dit recept creëer je niet alleen een heerlijke traktatie, maar ook een bijzondere ervaring die traditie en smaak samenbrengt. Geniet van het bakken én van het vieren!

Waarom Emmanuel Macron geen fève of kroon heeft in zijn galette des rois?

Tijdens de Épiphanie op 6 januari wordt in het Élysée een indrukwekkende galette des rois geserveerd zonder fève of kroon. Dit gebruik is een erfenis van de Franse Revolutie, toen de monarchie werd afgeschaft en de “galette de l’égalité” gelijkheid benadrukte. In het Élysée wordt daarom niemand uitgeroepen tot koning of koningin. De traditie blijft echter levendig in Franse huishoudens, waar fèves en kronen nog steeds centraal staan. Macron volgt met deze aangepaste galette de republikeinse principes van Frankrijk. Het symboliseert de waarden van gelijkheid en het afscheid van de monarchie.