Spätzle, mijn Oma, de Elzas en ik – koken met Pien

Soms zit het geluk in een eenvoudige kom dampende pasta, met een vleugje herinnering en een snufje traditie

Persoonlijke notitie: Mijn oma, naar wie ik vernoemd ben, kwam uit de Elzas – en zo komt ook mijn recept voor spätzle uit die streek. Spätzle, wat letterlijk “musjes” betekent, zijn een soort zachte pasta die traditioneel in Zuidwest-Duitsland wordt gegeten, maar ook in de Elzas en Noord-Zwitserland staan ze regelmatig op het menu. Zelfgemaakte spätzle zijn echt niet te vergelijken met de variant uit de winkel; het verschil proef je meteen.

Bij mij begint het met een grote pan gezouten water op het vuur en daarnaast een kom met koud water om de spätzle na het koken kort in af te koelen. Laat de spätzle goed uitlekken. Ik doe het daarna in een afsluitbare vershoud bak en bak het later op in een pan met dikke bodem, met een klontje boter en/of wat olijfolie. Vroeger gebruikte men een houten plank met een mes om de slierten in het water te schaven, maar ik ben inmiddels overgestapt op een spatzenhobel, een speciaal soort schaaf. Het resultaat is iets tussen spätzle en knöpfli in – Zwitsers van vorm, Elzassisch van gevoel en oorsprong. Voor mij helemaal perfect! Mijn familie in de Elzas gebruikt ook de “spatzenhobel” Het is een soort schaaf waarmee je dus makkelijk sliertjes spätzle kunt maken.

Geserveerd met gekaramelliseerde uien, wat groenten, en dan een keuze tussen gesmolten kaas of gestoofd vlees met veel saus: het is een feestmaal. Kässpätzle met een mix van zachte en pittige kazen als Comté of Gruyère is mijn favoriet!

Het lijkt misschien een hoop werk, maar in de praktijk valt het erg mee. Met een goede schaaf en een goed humeur kom je al een heel eind. En ik denk altijd: ik maak iets lekkers, voor mijn familie, voor vrienden en voor mezelf.

Spätzle is een populaire specialiteit in de Franse Elzas, een regio met sterke Duitse invloeden. Oorspronkelijk afkomstig uit Zwaben in Zuid-Duitsland, heeft deze pasta-achtige lekkernij ook in de Elzas een stevige plek op het menu veroverd. Spätzle zijn kleine, onregelmatige sliertjes of knoedeltjes gemaakt van een eenvoudig deeg op basis van bloem, eieren, en water of melk. In de Elzas vind je ze zowel in klassieke vorm als in variaties met aardappel in het deeg, wat een zachtere, vollere structuur geeft.

Ze worden vaak geserveerd als bijgerecht bij vleesgerechten zoals Baeckeoffe (stoofpot), wild of gebraden kip met romige saus. Een geliefde vegetarische variant is Spätzle au fromage, waarbij de warme spätzle worden gemengd met een lokale bergkaas en gekarameliseerde uitjes – een soort Elzasser mac & cheese! Je kunt ze ook eenvoudig wokken met champignons, spekjes en een scheutje room, of met boter en knoflook als snelle lunch.

Deze comfort food klassieker uit de Elzas laat perfect zien hoe Duits-Franse smaken samensmelten tot iets onweerstaanbaars!

Zin om zelf aan de slag te gaan met spätzle?

🥚 Basisrecept spätzle (voor 4 personen)

Ingrediënten:

250 à 300 g bloem (type 405 of gewone tarwebloem)
4 eieren
ongeveer 120 ml water of melk (of een combinatie)
1 theelepel zout
(optioneel: een snufje nootmuskaat voor extra smaak)

Bereidingswijze:

Maak het deeg
Doe de bloem in een kom, maak een kuiltje en voeg de eieren, het zout en het water/melk toe. Roer stevig met een houten lepel tot je een glad, elastisch en iets plakkerig deeg hebt. Het moet nét van een lepel vallen maar niet te dun zijn. Laat het 10 minuten rusten.
Vorm de spätzle
Breng een grote pan water met wat zout aan de kook. Gebruik een spätzle-pers, grove rasp, of snijplank en mes om het deeg in sliertjes in het kokende water te laten vallen.
Kook de spätzle
Zodra ze boven komen drijven (na ca. 1–2 minuten), zijn ze gaar. Schep ze met een schuimspaan uit de pan en laat uitlekken.
Laat afkoelen & bak op
Laat de spätzle eerst afkoelen (op een bakplaat of in een schaal met wat olie om plakken te voorkomen), en bak ze daarna goudbruin in boter of olie in de koekenpan. Heerlijk met kaas, spek of gewoon naturel!