Dessert

Herfst nostalgie met kweepeer gelei

13 oktober 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Diner, Frankrijk, Gezond Leven, Glutenvrij, Holistisch en spiritueel leven, Lifestyle, Nederlands, Tuinieren
Kweepeer gelei – een klassieker met geduld

Ik heb jullie laatst al meegenomen in mijn stoofkweeperenblog, maar kweepeer gelei is zo’n klassieker dat ze een eigen plek verdient. Het maken van gelei vraagt geen ingewikkelde techniek, maar wél geduld. Je hebt kweeperen nodig, water, suiker – en vooral tijd, want de vruchten moeten rustig hun smaak en kleur afgeven aan het vocht.

Sommige mensen trekken hun kweeperen zelfs dubbel: eerst koken en zeven, daarna nog een ronde met de kweepeerstukken en dat vocht weer bij de eerste ronde voegen. Zelf doe ik dat niet – ik verwijder de klokhuizen met pitten omdat ik de overgebleven stukken gebruik om kweepeer-jam van te maken. Laat je de pitjes wel zitten, dan krijg je vaak een nog steviger gelei door het natuurlijke pectinegehalte. Mijn liefde voor de kweeperen gelei begon al jong:

Herinneringen aan oma

Mijn liefde voor kweeperen is namelijk niet nieuw. Het gaat terug naar mijn kindertijd en de herinneringen aan mijn Franse oma uit de Elzas. Zij maakte vroeger al kweepeer gelei, zelfs toen ze met mijn opa in Amsterdam woonde. Ik zie haar nog voor me in haar elegante keuken, de prachtige glazen potjes die altijd in stijl waren met hun huis – een statig herenhuis waar alles een vleugje klasse had. De potjes met gelée de coings waren net kleine juwelen op het aanrecht. Ik ben veel vergeten maar dat herenhuis met prachtige plafons, het mooie servies en de glazen potjes, zie ik zo voor me, zelf nu nog…

Toen mijn oma in Nederland moeilijk aan kweeperen kon komen, stopte die traditie. Jarenlang raakte ook ik de gelei een beetje uit het oog, tot ik hier in de Bourgogne mijn eigen boom ontdekte. Eerst was er vooral verbazing: ik had dit huis gekocht, inclusief een flink stuk land en allerlei fruitbomen, maar wat waren dit toch voor vreemde vruchten? Geen appel, geen peer, en dan ook nog dat eigenaardige, fluweelachtige laagje eroverheen.

Gelukkig zijn er behulpzame dorpsgenoten – en natuurlijk Google. Soms lijkt het hier alsof de tijd vijftig jaar heeft stilgestaan, maar dán is internet ineens een zegen. Al snel kwam ik erachter dat ik een grote, rijkdragende kweeperenboom in de tuin had staan. En met het maken van kweepeer gelei kwamen ook de herinneringen terug: aan mijn oma, aan de geur in haar keuken, en aan dat gevoel van warmte en geborgenheid.

Geschiedenis & weetjes over kweeperen

De kweepeer (Cydonia oblonga) is een bijzonder stuk fruit met een rijke geschiedenis. Oorspronkelijk komt de kweepeer uit de landen rond de Kaspische Zee. Het Portugese woord voor kweepeer, marmelo, gaf ons zelfs het woord marmelade.

De oude Grieken noemden de kweepeer een “gift van de goden” en gebruikten de vrucht tijdens huwelijksceremonies. De hoeveelheid pitten zou voorspellen hoeveel kinderen het bruidspaar zou krijgen. In de Romeinse tijd werd de vrucht al geroemd en ook tijdens de middeleeuwen stond hij op bruiloftstafels. Nostradamus schreef zelfs dat kweepeer gelei hielp bij liefdeskwalen en een betere doorbloeding.

Leuk om te weten: in veel landen is kweepeer nog steeds een klassieker. In Duitsland heet het Quittengelee, in Frankrijk natuurlijk gelée de coings, en in Spanje maken ze er carne de membrillo van – een stevige, bijna wijn-gumachtige pasta die vaak met kaas gegeten wordt.

De kweepeer in de Bourgogne

Hier in Frankrijk heeft de kweepeer nog steeds een vaste plek in de keuken. De boom, cognassier in het Frans, wordt vooral geteeld in kleinschalige boomgaarden in de regio’s Auvergne Rhône-Alpes, Provence-Alpes-Côte d’Azur en ook in de Grand-Est. In de Bourgogne zie je ze vaak in oude tuinen, waar de bomen een beetje vergeten lijken, maar elk jaar trouw hun vruchten geven.

Kweeperen worden zelden rauw gegeten – daarvoor zijn ze te hard en zuur – maar verwerkt in gelei, confiture, compote of bij hartige gerechten zijn ze onovertroffen. Mijn favoriet blijft toch de klassieke gelei, maar de Fransen zijn ook dol op pâte de coings, een stevige blok zoetigheid die vaak bij kaas wordt geserveerd.

Mijn persoonlijke twist

Hoewel ik het klassieke recept gebruik, geef ik mijn eigen draai aan de gelei. Mijn dochters houden van vanille, dus maak ik altijd een paar potjes waarin ik een vanillestokje mee laat trekken. De zachte vanillesmaak combineert prachtig met het bloemige, frisse aroma van de kweepeer. Een andere variant die ik graag maak is met appel en sinaasappel: net wat frisser en lichter, ideaal bij een herfstige lunch.

De veelzijdigheid van kweepeer gelei verrast me steeds weer. Ik eet het bij een kaasplank – vooral heerlijk bij een sterke Roquefort of een zachte Brebirousse (schapenkaas). Maar ook bij stoofpotten, in een hartige quiche of gewoon door een bakje yoghurt doet de gelei het fantastisch. En eerlijk: een lepeltje op een stukje vers brood kan ook al pure luxe zijn.

Recept: Kweepeer Gelei à la Pien

Ingrediënten
- 2 kilo rijpe kweeperen
- 1,5 liter water
- 1 kilo suiker
- 1 citroen (sap)
- Optioneel: 1 vanillestokje, 1 appel, 1 sinaasappel
Bereidingswijze
1. Was de kweeperen goed en snijd ze in stukken (met schil en klokhuis).
2. Doe de stukken in een grote pan met het water en breng aan de kook. Laat zachtjes koken tot de vruchten bijna uit elkaar vallen en het sap roze kleurt.
3. Laat afkoelen en met de deksel erop een nachtje staan.
4. Giet de massa door een fijne zeef of passeerdoek. Druk niet te hard, zodat de gelei helder blijft.
5. Meet het sap af en voeg per liter sap 1 kilo gelei suiker toe. Voeg ook het citroensap en eventueel het vanillestokje, appel of sinaasappel toe.
6. Breng al roerend aan de kook en laat koken tot de gelei stevig wordt (geleiproef: een druppel op een koud schoteltje moet stollen). Komt er schuim bovenop drijven, schep dat dan weg, zodat de gelei helder blijft.
7. Giet de hete gelei in gesteriliseerde potten, sluit af en laat omgekeerd afkoelen.
Tip: Van de overgebleven stukjes kweepeer maak je in een handomdraai een heerlijke kweepeer-jam – niets hoeft verloren te gaan! Vergeet dan niet de pitten te verwijderen.
De schillen en pitten bevatten veel pectine, wat ervoor zorgt dat de kweepeergelei mooi stevig wordt. Je kunt zelfs uitsluitend van de schillen en pitten gelei trekken!
Wil je echter zowel gelei als jam maken, dan vind ik het persoonlijk handiger om de schillen en het klokhuis met pitten vooraf te verwijderen. Zo houd je het overzicht en kun je beide bereidingen makkelijker scheiden.
Ik kook mijn gelei dan iets langer door om toch die perfecte, lichttrillende dikte te krijgen — het is uiteindelijk een kwestie van gevoel en ervaring.

Ongeveer 65 kilo kweeperen dit jaar van één kweeperenboom

Het plukken doen we met een grijp/pluk handje want ze hangen hoog

Dit is de kweepeer jam met citroensap, rasp en rozijnen

De gelei, prachtig van kleur. Fris zoete smaak

Als ik de gelei voor de tweede keer aan de kook breng, schep ik grijs schuim eraf

Van de schillen en klokhuizen kan je een perfecte gelei maken

Ik met mijn trots, de kweeperen

Herfstgevoel in een potje

Voor mij is de kweepeer gelei veel meer dan een recept. Het is een stukje familiegeschiedenis, een Bourgondische traditie en een manier om de herfst te vangen in een potje. Elke keer dat ik de gelei proef, proef ik niet alleen de vrucht zelf, maar ook de herinneringen: de geur van oma’s keuken, de gezelligheid van samen inmaken, en de belofte van lange avonden met kaarslicht en kaasplanken.

De kweepeer is misschien een “vergeten vrucht”, maar in mijn huis is ze springlevend. Ze markeert het begin van een nieuw seizoen, waarin de natuur tot rust komt en wij de warmte juist binnen zoeken. Voor mij is kweepeer gelei het ultieme symbool van herfst, nostalgie en Bourgondische gezelligheid.

Dus: mocht je ooit een kweepeerboom tegenkomen, laat je dan niet afschrikken door de harde, zure vruchten. Neem ze mee, maak er gelei van en ontdek hoe veelzijdig en bijzonder dit fruit is. Wie weet breng je er net als ik een stukje traditie en warmte mee terug in je keuken.
- Nog een paar kleine extra tips die ik kreeg van mijn dorpsgenoten hier in de Bourgogne: sommige mensen rijgen de schillen van de kweepeer aan een touwtje en hangen ze te drogen in huis. De lucht vult zich dan met die heerlijke, frisse en fruitige geur van kweepeer – een natuurlijke parfum van moeder aarde zelf.
- En wist je dat als je de pitten even laat trekken in gekookt water, het vocht wat gelei-achtig wordt? Dat schijnt weer goed te zijn voor de huid.
- Beide heb ik eerlijk gezegd zelf nog niet geprobeerd, maar het klinkt typisch als zo’n mooi, doorgegeven Bourgondisch gebruik dat ik niet kon laten om het met jullie te delen.
🍐 Extra aandacht & tips uit mijn Bourgondische keuken

💧 Hygiëne is alles
Was je potten en deksels in kokend water en laat ze uitlekken op een brandschone theedoek. Werk altijd zo schoon mogelijk – dat voorkomt schimmels en bederf. Sluit je potten goed af en bewaar ze donker en koel; zo blijven ze zeker een jaar goed. Eenmaal geopend, bewaar ze in de koelkast en gebruik ze binnen een week.

🥣 Hoeveelheid & houdbaarheid
Van ongeveer 1,5 kilo kweeperen maak ik zo’n vijf middelgrote potten gelei of drie potten jam, afhankelijk van de kooktijd en de grootte van de peren.

📸 Stap voor stap
In mijn fotogalerij zie je het proces: van het schillen tot het vullen van de potten. Zo kun je stap voor stap meelezen.

🍏 Variaties & smaakideeën
Probeer eens te combineren met appels, vijgen, rozijnen, citroen of een scheutje Calvados – de variaties zijn eindeloos. Gebruik de koude-schotel-test om te zien of je gelei stijf genoeg is: zet een schoteltje 5 minuten in de vriezer, laat er een druppel gelei op vallen en trek er met je vinger een streep in. Blijft die streep zichtbaar, dan is je gelei perfect.

✨ Als de gelei niet goed stolt
Meestal lukt dat vanzelf bij kweeperen, maar je kunt eventueel een zakje pectine toevoegen. In de pot stijft de gelei bovendien nog iets verder op.

🚫 Let op met pitten
Breek de pitjes niet – ze bevatten een kleine hoeveelheid blauwzuur. Laat huisdieren er ook niet van eten.

🍯 Nog meer inspiratie
Lees ook mijn blog over Vergeten fruit en herfstgeluk: mijn ode aan de kweepeer voor het recept van de stoofperen, mét en zonder alcohol.

💌 Call to action
Heb jij ook kweeperen in de tuin of mooie herfstrecepten? Deel ze in de reacties hieronder of tag me op Pinterest of Instagram — ik vind het geweldig om te zien hoe anderen dit “vergeten fruit” weer tot leven brengen.

Bienvenue automne, bienvenue gelée de coings! 🍂✨
1 reactie op Herfst nostalgie met kweepeer gelei
Vergeten fruit en herfstgeluk – mijn ode aan de kweepeer

4 oktober 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Diner, Frankrijk, Gezond Leven, Glutenvrij, Holistisch en spiritueel leven, Lifestyle, Nederlands, Tuinieren, vegetarisch
Van boom tot potje goud — de geur van kweepeer, herinnering en Bourgondische traditie.

Hoewel het nog zacht weer is in oktober, geniet ik wel al van stoofpeertjes. Stoofpeertjes staan voor mij ook voor de zalige herfst!

De geur van stoofperen doet me altijd direct aan de herfst denken. Gezelligheid, warme drankjes, pompoenen… en natuurlijk stoofpeertjes. Dit jaar hangt de kweeperenboom barstensvol, maar toch belandden de eerste stoofperen al in mijn slowcooker. Niet omdat het al zo koud is, maar gewoon omdat ze zo heerlijk smaken.

Mijn moeder en oma maakten hun stoofperen vroeger op een groen petroleumstelletje. Die herinnering is me heel dierbaar. Zelf gebruik ik nu liever een elektrische slowcooker – net wat veiliger, vooral als ik de deur uit moet. Het resultaat is gelukkig hetzelfde: een huis dat gevuld wordt met een zoete, kruidige herfstgeur waar je alleen maar blij van wordt.

De kweeperen kleuren na het koken rood-bruin, je kunt wat bessensap of rode wijn toevoegen. Dan worden de peertjes nog roder.

Veel omgewaaide bomen, in de Bourgogne is het nog wild en soms ruig, geen mooie rechte paden. Lies klimt en hangt aan de bomen, ik loop er liever omheen 😉

Worffy geniet van het herfst zonnetje op zijn vacht. Het is zalig wandelweer.

Lies schilt de kweeperen, van de schillen en klokhuizen kan je kweeperen gelei maken. Daarover gaat mijn volgende blog.

Tussen de kweeperen ook nog enkele walnoten, behalve kweeperen ligt het land ook vol noten. Soms hebben de kweeperen een soort fluwele laagje, die was ik weg, lelijke plekjes haal ik ook weg.

De schil en de pitjes van de kweepeer bevatten veel pectine daardoor is het niet moeilijk om een jam of gelei van de schillen en pitjes te maken.

Je ziet nog aan de bovenkant wat van het fluwele laagje, deze kweepeer is redelijk egaal van vorm maar ze kunnen vreemde vormen hebben, een beetje tussen een appel en peer in. In Nederland noemen ze de kweepeer ook wel kwee appel.

Wat zijn stoofperen?

Stoofperen zijn peren die je niet rauw kunt eten. Ze zijn te hard en zuur, maar zodra je ze langzaam stooft, veranderen ze in een zachte, zoete lekkernij. Vaak worden ze gestoofd in water met suiker en kaneel, soms ook met wijn of bessensap.

Bekende rassen in Nederland zijn de Gieser Wildeman en de Saint Remy. Beide soorten kleuren vanzelf prachtig bruin-rood tijdens het stoven – daar is geen wijn voor nodig. Het enige dat nodig is: tijd en geduld. Ik kies voor mijn kweeperen uit mijn eigen kweeperen boom uit mijn Bourgondische voedselbos.

Een eeuwenoude traditie

Stoofperen koken is een eeuwenoude traditie. De Griekse dichter Homerus schreef al over de peer als “gift van de goden”. In Romeinse geschriften komen ze ook al voor.

Waarschijnlijk ging het toen ook om stoofperen, want de zoetere handpeer bestond pas vanaf de 16e eeuw. In kloosters werd toen met succes veredeld, en zo ontstond de peer die we rauw eten. Mooi om te bedenken dat je met een stoofpeer een stukje culinaire geschiedenis in handen hebt. En dat proef je als je goed je proeft!

Stoofperen recept – alcoholvrije variant

Een klassiek recept, precies zoals mijn moeder en oma het maakten.

Ingrediënten (4 personen):
- 1 kilo stoofperen (Gieser Wildeman of Saint Remy)ik gebruik kweeperen uit mijn eigen boomgaard
- 500 ml water
- 150 gram suiker (meer of minder naar smaak)
- 1 kaneelstokje
- 2 kruidnagels
- Eventueel: een stukje citroenschil en het sap van een halve citroen
Bereiding:
1. Schil de peren, laat de steeltjes eraan voor een mooi effect.
2. Zet ze rechtop in een pan of slowcooker.
3. Voeg water, suiker, kaneel en kruidnagel toe.
4. Laat de peren op laag vuur 2 tot 3 uur stoven, of in de slowcooker ca. 4 tot 5 uur.
5. Serveer warm of koud.
Stoofperen recept – met rode wijn

Voor wie een diepere smaak en extra feestelijk tintje wil.

Ingrediënten (4 personen):
- 1 kilo stoofperen
- 250 ml rode wijn (scheutje port erbij is ook lekker)
- 250 ml water
- 150 gram suiker
- 1 kaneelstokje
- 1 steranijs (optioneel)
Bereiding:
1. Schil de peren en zet ze in een pan of slowcooker.
2. Voeg wijn, water, suiker en kruiden toe.
3. Stoof de peren zachtjes gaar in ca. 2 uur op het fornuis, of 4 uur in de slowcooker.
4. De peren krijgen een prachtige dieprode kleur en rijke smaak.
Hoe serveer je stoofperen?

Stoofperen zijn ongelofelijk veelzijdig. Een paar van mijn favorieten:
- 🍐 Bij de kaasplank – heerlijk met roquefort of andere blauwe kazen.
- 🍐 Met stoofvlees of wildgerechten – klassiek en perfect in de herfst.
- 🍐 Bij spruiten, zuurkool en aardappelgerechten – fris-zoet als tegenhanger.
- 🍐 Als dessert – met een bolletje vanille-ijs en wat ingekookt kookvocht als saus.
Dat laatste is misschien wel mijn favoriet. Het kookvocht indikken tot een siroop en dat warm over ijs gieten… dat is pure verwennerij.

Een ode aan de stoofpeer

Stoofperen koken is meer dan een recept. Het is een ritueel, een stukje traditie dat warmte en geur brengt in huis zodra de dagen korter worden. Voor mij hoort het net zo bij de herfst als vallende bladeren en pompoenen.

Of je ze nu maakt in een slowcooker, op het fornuis of – net als vroeger – op een petroleumstelletje: stoofperen zorgen voor gezelligheid, voor herinneringen, en vooral voor smaak.

Kun je geen genoeg krijgen van de kweepeer en haar betoverende geur? Ontdek dan ook mijn blog over het maken van klassieke kweepeergelei en jam — met authentieke Bourgondische recepten. De link vind je hieronder.

👉 Lees het blog hier: Herfst nostalgie met kweepeer gelei

Dus de volgende keer dat je de herfst ruikt in de lucht: zet een pan stoofperen op en laat je keuken vullen met dit eeuwenoude, heerlijke aroma. 🍂
1 reactie op Vergeten fruit en herfstgeluk – mijn ode aan de kweepeer
Bourgondische ode aan de herfst

25 september 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, DIY, Frankrijk, Gezond Leven, Holistisch en spiritueel leven, kunst, Lifestyle, Nederlands, vegetarisch, Workshops
Wandelen in de herfst in de Bourgogne, de moeite waard!

Wat zou een jaar zijn zonder seizoenen? Saai en kleurloos, vind je niet? Gelukkig mogen we weer de herfst verwelkomen. En alsof de natuur zelf de klok gelijk zet, hangt er meteen een herfstachtige sfeer in de lucht: regen die zachtjes tegen de ramen tikt, de geur van vochtige aarde, de eerste vallende bladeren. Terwijl de zomer achter ons ligt, opent zich een nieuw seizoen vol warmte, smaak en creativiteit.

De herfst is het seizoen van pompoenen en paddenstoelen, van appeltaarten en stoofperen, van warme plaids en dampende kopjes thee. Het is ook het seizoen waarin de Bourgogne zich van haar mooiste kant laat zien: een landschap dat verandert in een schilderij van rood, oranje en goud.

In mijn nieuwste blog lees je waarom de herfst in de Bourgogne niet alleen draait om pompoenen en paddenstoelen, maar ook om creativiteit en ontspanning: ontdek zentangle, dé gezonde lifestyle-activiteit voor de donkere dagen”

🍂 Herfst in de Bourgogne: kleuren, smaken en tradities

De Bourgogne is in elk seizoen een genot, maar in de herfst lijkt het alsof de streek nóg intenser tot leven komt. De bossen in het Parc du Morvan kleuren als een patchworkdeken. Elke wandeling is een ontdekkingstocht, waar je tussen de bladeren kastanjes kunt rapen of stil kunt staan bij een groepje eekhoorntjes die hun wintervoorraad verzamelen.

Herfst in de Bourgogne betekent ook traditie. Denk aan de jacht op truffels – een kostbaar kleinood dat in deze regio met veel trots en geheimzinnigheid gezocht wordt. Of het verzamelen van kastanjes, die geroosterd een heerlijke snack zijn na een frisse wandeling. En vergeet de paddenstoelen niet: van prachtige vliegenzwammen die je beter alleen fotografeert tot eetbare soorten die hun weg vinden naar de keuken. Eet alleen zelf geplukte paddenstoelen als je 100 procent zeker bent dat ze eetbaar zijn!

En dan de wijn: herfst vraagt om wijnen die je verwarmen. Een elegante Pinot Noir met haar zachte aardse tonen, of een volle Chardonnay die perfect past bij rijke herfstgerechten. Wijn en herfst horen in Frankrijk nu eenmaal bij elkaar.

Wijn en die kan je goed openen met onze Coukoe lifestyle opener die we kunnen personaliseren

🌦️ Herfstactiviteiten in Frankrijk: wat te doen in de Bourgogne

De herfst nodigt uit om te vertragen en te genieten van kleine dingen. En er is zoveel te beleven in deze regio:
- 🍄 Paddenstoelen ontdekken in de Bourgogne – maak foto’s, verwonder je over de vormen en kleuren.
- 🌰 Kastanjes rapen in de herfstbossen – perfect voor kinderen én volwassenen, en later heerlijk om te poffen.
- 🚶 Wandelen in de regen – de frisse lucht, het spel van druppels op bladeren, en daarna warm thuiskomen.
- 📚 Lezen in de herfst – hét seizoen voor boeken en tijdschriften, knus op de bank met een plaid.
- 🍵 Warme dranken en comfort food – van thee en koffie tot een kruidige warme wijn of een pumpkin spice latte.
- 🍂 Herfstbladeren verzamelen – droog ze tussen de bladzijden van een boek en gebruik ze later in een creatief project.
- 🥧 Koken en bakken met pompoen – soep, stoofpotten, of zoals hieronder: cupcakes.
- ✏️ Creatief bezig zijn: doodles en zentangle; zie het stukje tekst hieronder.
De herfst is een seizoen dat al je zintuigen aanspreekt.

✏️ Creatieve herfst: mijn doodle-illustratie

Bij mij komt de herfst niet alleen tot leven in de keuken, maar ook op papier. Met mijn fineliner maakte ik een doodle-illustratie vol herfstsymbolen: een wijze uil, een guitig spookje, een geurige appeltaart, denneappels, nootjes en appels.

Het eind – resultaat

Het begint met een circel

Dan teken ik “herfst symbolen” om de circel heen

Ik begon met een leeg vel papier, en langzaam verschenen de vormen, lijnen en details. Het hele proces heb ik vastgelegd in een kleine reel: van het eerste pennestreekje tot het eindresultaat. Zo neem ik mijn volgers mee in mijn creatieve herfstwereld.

Creativiteit en herfst gaan hand in hand. Tekenen, schilderen, schrijven of simpelweg bladeren drogen en inlijsten – het maakt de seizoensbeleving rijker en persoonlijker.

Het eind – resultaat

Ik heb er ook kleine lijstjes omheen getekend

Elke keer een beetje meer, lijntjes vormen en patroon

Nu laat ik gewoon mijn fantasie werken, mijn thema is vogels

Teken op een wit vel 9 gelijke figuren, ik teken uit de vrije hand, dat geeft een leuk effect

🧁 Pompoen cupcakes recept – herfst bakken in de Bourgogne

Natuurlijk mag er in een Bourgondische herfstblog geen recept ontbreken. Pompoen is hét symbool van dit seizoen, en deze cupcakes zijn zacht, kruidig en onweerstaanbaar lekker. Ik kook en bak veel met pompoenen, en die komen uit mijn eigen moestuin.

Ingrediënten (12 stuks):
- 250 g pompoenpuree (gekookt en gepureerd)
- 200 g bloem
- 150 g suiker (eventueel deels bruine suiker voor extra smaak)
- 2 eieren
- 100 ml zonnebloemolie (of gesmolten boter)
- 1 tl bakpoeder
- 1 tl kaneel
- ½ tl gemberpoeder
- ½ tl nootmuskaat
- Snuf zout
Bereiding:
1. Verwarm de oven voor op 180 °C en zet een muffinblik klaar met 12 vormpjes.
2. Meng in een kom de bloem, bakpoeder, zout en specerijen.
3. Klop in een andere kom de eieren met de suiker luchtig. Voeg de olie en pompoenpuree toe.
4. Schep de droge ingrediënten voorzichtig door het pompoenmengsel tot een egaal beslag.
5. Verdeel het beslag over de vormpjes en bak 20–25 minuten, tot een prikker er schoon uitkomt.
6. Laat afkoelen en serveer eventueel met een topping van roomkaasglazuur of poedersuiker.
Deze cupcakes zijn perfect bij een dampende kop thee of koffie na een herfstwandeling.

🍂 Conclusie: herfst in de Bourgogne beleven

De herfst in de Bourgogne is een feest voor alle zintuigen: kleurrijk, smaakvol en vol tradities. Het is het seizoen van vertragen, van genieten van kleine dingen en van creatief bezig zijn.

Of je nu kastanjes raapt, een wandeling maakt in de regen, een doodle tekent of deze pompoen-cupcakes bakt – de herfst nodigt je uit om stil te staan en te genieten.

Dag zomer, welkom heerlijke herfst! 🍁✨
Geen reacties op Bourgondische ode aan de herfst
Pien à la Bourgogne, koekenpantaart en de hoefsmid!

26 juli 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Dieren, Frankrijk, Lifestyle, Nederlands, vegetarisch
“De mooiste momenten zijn zelden perfect – maar altijd echt.”

In het glooiende hart van de Bourgogne, tussen de uitgestrekte weilanden waar onze paarden vrij lopen, vond dit zomerse tafereel plaats. Ik rijd samen met Lies in onze 4×4 om de paarden te bereiken; Jeroen, onze Nederlandse hoefsmid, komt met zijn eigen terreinwagen. Het is heet, de zon brandt, en de steekvliegen zijn meedogenloos. Maar met een mix van vaseline en vliegenspray houden we ze op afstand – en ondanks de hitte is het weer gelukt: de hoeven zijn netjes bekapt, de paarden gezond en tevreden.

Na afloop is het vaste prik: een kop thee uit de thermosfles, een zelfgebakken taartje en gezellig napraten in de schaduw van de auto. Deze keer wilde ik zelf eens op de foto met Jeroen – geen gestylede opname, maar een royale lach, een hoed tegen de zon, zweethaar, geschaafde benen van de bramen, en plakhanden van de liksteen waarmee we de paarden rustig houden tijdens het bekappen. Een oude korte broek en grote schoenen, waarmee we stevig hechten aan het ongelijkmatige weiland. In een wereld vol filters is het juist dát wat echt geluk laat zien. En ja, ik had kunnen kiezen voor een gestroomlijnde, mooie foto – maar is dit niet véél leuker?

De taart van vandaag had zo z’n eigen avontuur. Twee ovens die dienst weigerden en een ochtend vol vloeken en improviseren eindigden in een heerlijke koekenpantaart – een omgekeerde appeltaart, goudbruin gekaramelliseerd in de pan. Vers gemaakt van eieren, citroenrasp, crème fraîche en een topping van appels, boter, suiker en kaneel. Met een beetje geduld en een deksel van glas kwam het allemaal goed. Ik bewaarde hem koel in een thermostas met een bol crème fraîche ernaast. Thee erbij – earl grey – en water met zout en suiker voor de hydratatie

Het recept van mijn koekenpan taartje:

🍎 Omgekeerde appeltaart uit de koekenpan (Pien’s recept)

Ingrediënten – beslag:
- 2 eieren
- 50 g suiker
- Rasp van 1 citroen (goed schoon geboend)
- 60 g zonnebloemolie
- 30 g crème fraîche
- 1 tl vanille-extract
- 6 g bakpoeder
- 85 g meel
- 5 g zout
Ingrediënten – bodem (wordt later de bovenkant):
- 2 appels (geschild, klokhuis verwijderd, in dunne plakjes)
- 30 g boter
- 45 g suiker
- 4 g kaneelpoeder
Bereidingswijze:
1. Maak het beslag:
  Klop de eieren, suiker, citroenrasp, zonnebloemolie, crème fraîche en vanille-extract goed luchtig. Voeg dan het meel, bakpoeder en zout toe en klop alles tot een glad, luchtig beslag. Zet het even opzij.
2. Bereid de koekenpan voor:
  Laat de boter in de pan langzaam smelten op laag vuur. Voeg de suiker toe en laat deze karamelliseren op het allerlaagste vuur – blijf erbij, het mag niet verbranden.
3. Appels in de pan:
  Haal de pan even van het vuur. Leg de appelplakjes als dakpannetjes netjes in de warme karamel. Bestrooi met kaneelpoeder.
4. Giet het beslag erover:
  Schenk het beslag voorzichtig over de appels. Dek de pan af met een glazen deksel (zo kun je de voortgang zien) en zet hem terug op laag vuur.
5. Bakken:
  Laat de taart zo’n 20 minuten garen. Controleer met een tandenstoker – die moet er schoon uitkomen. De bovenkant moet gaar zijn, de onderkant mag licht gekaramelliseerd zijn, maar niet zwart.
6. Storten en serveren:
  Laat de taart een paar minuten rusten. Keer hem dan om op een groot bord: de appels liggen nu bovenop. Laat afkoelen.
7. Serveren:
  Serveer lauwwarm of koud, met een flinke lepel crème fraîche of eventueel een bolletje vanille-ijs.
Tevreden paarden, mooie hoeven, blije mensen – en met een kommetje thee en taart smaakt zelfs het bekappen naar meer!
Geen reacties op Pien à la Bourgogne, koekenpantaart en de hoefsmid!
🌼 Koolzaad – Het Gouden Tapijt van Frankrijk

4 mei 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Frankrijk, Gezond Leven, Holistisch en spiritueel leven, kunst, Lifestyle, Nederlands, vegetarisch
Rijd je op een zonnige lentedag door het Franse platteland, dan is de kans groot dat je je plotseling omringd voelt door een zee van geel. Hectares vol koolzaad strekken zich uit tot aan de horizon, als een gouden tapijt onder een blauwe lucht.

Hoewel het nog maar begin mei is, beginnen de uitgestrekte koolzaadvelden in de Bourgogne hun intense gele gloed al te verliezen. Tussen het goudgeel verschijnen steeds meer groene eilandjes, en de tere bloempjes lijken langzaam in te zakken. De ongewoon warme dagen van de afgelopen tijd hebben hier vast hun invloed op gehad. Toch hebben de velden nog altijd een betoverende schoonheid.

Maar achter die schoonheid schuilt een bijzonder gewas. In deze blog duiken we in de wereld van koolzaad: wat het is, waarom het zo populair is, en wat we er allemaal van maken, en ook de keerzijde van het gele koolzaad.

🌱 Wat is koolzaad?

Koolzaad (Frans: colza, Latijn: Brassica napus) is een plant uit de kruisbloemenfamilie, nauw verwant aan kool, mosterd en raapzaad. De plant groeit snel, is winterhard en vormt in het voorjaar opvallend gele bloemen.

In Frankrijk is koolzaad een belangrijke landbouwteelt. Je ziet het vooral in open velden, vaak in wisselteelt met granen of zonnebloemen. Het zaad wordt geoogst in de zomer, meestal in juli.

🐝 Waarom is koolzaad zo populair?
1. Veelzijdige toepassingen
  Koolzaad is een multifunctioneel gewas. De zaden worden geperst tot olie, gebruikt voor menselijke consumptie, maar ook als grondstof voor biodiesel en in veevoeder. Zelfs de overgebleven perskoek is waardevol.
2. Goede bodemstructuur
  Door zijn diepe wortels verbetert koolzaad de bodemstructuur. Het maakt het land luchtiger en voedzamer voor de volgende teelten.
3. Bijenparadijs
  Koolzaad is enorm geliefd bij bijen. Imkers plaatsen graag hun kasten naast koolzaadvelden: het levert een zachte, lichtgele honing op — koolzaadhoning — met een frisse smaak.
4. Klimaatvriendelijk alternatief
  Koolzaadolie wordt ook gebruikt voor biobrandstof (biodiesel), een duurzamer alternatief voor fossiele brandstoffen.
🌻 Van bloem tot olie – de reis van koolzaad
1. Bloei (april–mei)
  De velden kleuren geel, de bloemen worden bestoven en ontwikkelen kleine peulen.
2. Zaadvorming (mei–juni)
  In de peulen groeien zwarte zaden – rijk aan olie.
3. Oogst (juli)
  Zodra de planten dor en droog zijn, worden de zaden geoogst.
4. Persen & raffineren
  De zaden worden koud of warm geperst tot koolzaadolie. Deze olie is rijk aan omega 3 en wordt veel gebruikt in salades, sauzen en margarine.
5. Restproduct
  De droge resten na het persen worden verwerkt tot veevoer.
🍶 Wat maken we van koolzaad?
- Koolzaadolie (culinair) – zacht van smaak, ideaal voor koude bereidingen
- Koolzaadhoning – crèmig, licht van kleur en geliefd bij bijen
- Biodiesel – duurzame brandstof, met name in landbouwvoertuigen
- Veevoer – rijk aan eiwitten
- Groene bemesting – soms gebruikt als tussengewas om de bodem te voeden
🌾Koolzaadgeel: schoonheid, klimaat en schaduwzijde

Koolzaad is een van de gewassen die goed passen in een toekomstgerichte landbouw. Het is relatief makkelijk te verbouwen, heeft een korte groeicyclus, verbetert de bodem, en ondersteunt biodiversiteit door zijn aantrekkingskracht op insecten.

Toch moeten we eerlijk zijn over de voor en nadelen van de grote koolzaadvelden:

🌾 Nadelen van koolzaadvelden:
1. Gebruik van pesticiden en herbiciden
  In de conventionele landbouw worden koolzaadvelden vaak bespoten met chemische middelen tegen onkruid, schimmels en insecten. Sommige van deze middelen zijn schadelijk voor bijen en andere bestuivers. In Frankrijk wordt dit inderdaad genoemd als een reden voor de daling van de bijenpopulatie.
2. Risico op monocultuur
  Koolzaad wordt vaak op grote schaal en als monocultuur verbouwd, wat leidt tot een verlies van biodiversiteit in de bodem én erboven. Dit maakt de gewassen ook vatbaarder voor ziektes, wat op zijn beurt leidt tot méér gebruik van bestrijdingsmiddelen.
3. Impact op bijen
  Koolzaad bloeit in het voorjaar en trekt bijen aan, maar als het veld is behandeld met neonicotinoïden of andere systemische pesticiden, nemen bijen via de nectar en het stuifmeel giftige stoffen op. Dat verzwakt hun immuunsysteem en oriëntatievermogen, met als gevolg massale bijensterfte in sommige gebieden.
4. Verarming van de bodem
  Koolzaad onttrekt veel voedingsstoffen aan de bodem, vooral stikstof, wat betekent dat er vaak kunstmest wordt gebruikt. Ook dat heeft weer milieugevolgen, zoals uitspoeling naar grond- en oppervlaktewater.
🌱 Positieve alternatieven of oplossingen:
- Biologische teelt van koolzaad beperkt of vermijdt het gebruik van gifstoffen.
- Bloemrijke akkerranden kunnen bijen en insecten helpen door ze alternatieve, niet-giftige nectarbronnen te bieden.
- Agro-ecologische rotatie kan helpen de bodem gezond te houden en plagen natuurlijk te beheersen.
Recept met koolzaadhoning:🍯 Yoghurt met geroosterde noten en koolzaadhoning

Ingrediënten (voor 2 personen):
– 200 ml volle Griekse yoghurt
– 2 eetlepels koolzaadhoning
– 1 handje gemengde ongezouten noten (amandel, walnoot, hazelnoot)
– 1 theelepel boter
– Snufje kaneel
– Optioneel: een paar plakjes rijpe peer of verse vijg

Bereiding:
1. Rooster de noten in een droge koekenpan tot ze licht beginnen te kleuren. Voeg dan de boter toe en een snufje kaneel. Laat even karamelliseren op laag vuur.
2. Schep de yoghurt in mooie glazen of schaaltjes.
3. Verdeel de warme noten eroverheen.
4. Druppel royaal koolzaadhoning over het geheel.
5. Werk eventueel af met wat plakjes peer, banaan of vijg voor een extra zachte, frisse toets.
Tip: Serveer met een stukje knapperig briochebrood of een dun galetje voor een Franse lente-brunch 🌸

Ze bloeien stil, fel en gulzig, als een fluisterend voorjaar. Koolzaad — het licht van het land, en de geur van een nieuw seizoen.
Geen reacties op 🌼 Koolzaad – Het Gouden Tapijt van Frankrijk
Pien in het grote voedselbos: Pinksterbloemen, pittig en puur natuur

30 april 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Diner, Frankrijk, Gezond Leven, Holistisch en spiritueel leven, Lifestyle, Nederlands, Tuinieren, vegetarisch
In de stilte van het voedselbos vertellen zelfs de kleinste bloemen hun verhaal — en soms smaken ze verrassend pittig

Tussen het frisse lentegroen van mijn voedselbos in de Bourgogne bloeit een bijzondere bloem: de pinksterbloem. Met haar roze/lila bloemetjes en verfijnde, pittige smaak lijkt ze misschien onschuldig, maar deze bloem is een echte smaakmaker én vol geschiedenis.

Wat is een pinksterbloem eigenlijk?
- Latijnse naam: Cardamine pratensis
- Familie: Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae)
- Nederlandse naam: Pinksterbloem
- Franse naam: Cresson des prés
- Engelse naam: Cuckoo flower of Lady’s smock
De naam pinksterbloem is eigenlijk misleidend. Je zou denken dat ze met Pinksteren bloeit, maar de meeste pinksterbloemen zie je al vanaf half april verschijnen – zeker hier in de Bourgogne, waar de lente vaak net iets vroeger inzet. In Nederland en België is ze helaas zeldzamer geworden, maar hier groeit ze nog volop!

De Engelse naam “cuckoo flower” verwijst naar het verschijnen van de bloem rond de tijd dat de koekoek voor het eerst roept. In Frankrijk noemt men haar “weidekervel”, wat haar voorkeur voor vochtige graslanden verraadt.

Wat maakt de pinksterbloem zo bijzonder?
- Smaak: zachte radijs, met een licht pittige bite
- Eetbaar: bloemetjes, blaadjes én jonge stengels
- Rijk aan vitamine C en mosterdolie-verbindingen
- Waardplant voor het oranjetipje (vlindersoort)
Receptidee: Dipsaus met pinksterbloemen

Ingrediënten:
- Handvol jonge pinksterbloemblaadjes en bloemetjes
- 2 el volle yoghurt of plantaardige variant
- 1 tl citroensap
- Snuf zout & peper
- Eventueel: geraspte radijs of een kneepje honing
Bereiding:

Meng alle ingrediënten tot een frisse dip. Heerlijk bij rauwkost, brood of een krokante cracker.

Pien op smaakreis…

Pinksterbloemen zijn niet alleen een lust voor het oog, maar ook een verrassende toevoeging aan mijn lentemenu. In mijn voedselbos in de Bourgogne ontdek ik elke dag weer nieuwe smaken en verhalen.

Meer inspiratie? Volg mijn blogs en ontdek hoe je zelf op smaakreis kunt gaan – met bloemen, kruiden en groenten uit de natuur.
Geen reacties op Pien in het grote voedselbos: Pinksterbloemen, pittig en puur natuur
Bourgondisch & Vegetarisch: Pasen op zijn Puurst!

20 april 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Diner, Frankrijk, Holistisch en spiritueel leven, kunst, Nederlands, vegetarisch
Ik hou niet zozeer van de feestdagen zelf, maar wél van tradities.
Voor mij draait Pasen om creativiteit, samen genieten en het vieren van de lente.
Daarom zat ik deze week achter mijn naaimachine en ontstonden Floris Flapoor en Pip de Kip – gezellige paasvriendjes, gemaakt van kleine restjes stof die anders verloren zouden gaan.

Ik versier eieren, bedenk nieuwe recepten en geniet van de voorbereiding. In Frankrijk eten veel mensen traditioneel lamsvlees tijdens het paasdiner, maar voor mij is dat geen optie: ik heb onlangs nog jonge lammetjes geknuffeld en ik zou er niet aan moeten denken om zo’n lief dier te eten.

Voor ons wordt het een feestelijk en vegetarisch Paasmenu:
- Oeufs en cocotte met paddenstoelen
- Een mooi versierde paasbûche (een luchtige rolcake)
- En een kleurrijke vegetarische quiche
Later zal ik mijn mooiste gerechten nog delen. 🌿

Maar eerst… het traditionele Franse paasverhaal! ✨

De legende van Pasen in Frankrijk: vliegende klokken en chocolade

In Frankrijk hoort bij Pasen niet alleen de paashaas, maar ook een prachtige legende over vliegende klokken.
Volgens de traditie blijven van Witte Donderdag tot Paaszaterdag de kerkklokken stil. De klokken, zo wordt verteld, vliegen in deze dagen naar Rome om daar de zegen van de paus te ontvangen.

Wanneer ze terugkeren, vliegen ze over het land en strooien ze onderweg chocolade-eieren uit voor de kinderen.
Op paasochtend rennen de kinderen dan enthousiast de tuinen in om de eieren te zoeken die ‘door de klokken’ zijn gebracht.

In veel Franse dorpen worden nog steeds grote paas-eierzoektochten georganiseerd, en je vindt werkelijk overal prachtige chocoladefiguren in de winkels: klokken, lammetjes, eieren, kippen en zelfs kleine vogeltjes.

Pasen in Frankrijk is dus een vrolijk lentefeest, waarin de lente, het nieuwe leven en het samenzijn centraal staan – en dat maakt het, vind ik, extra mooi.

Vier de lente met pure smaken uit de natuur, een feestelijk vegetarisch menu en Franse paasmagie
Geen reacties op Bourgondisch & Vegetarisch: Pasen op zijn Puurst!
🍓 Bûche de printemps met verse aardbeien

13 april 2025

Bourgondisch leven, brunch, Culinair, Dessert, Diner, Feestelijk, Frankrijk, Nederlands, vegetarisch
De lente proef je… in de lucht, in de zon, en in elk plakje van deze bûche vol zoete aardbeien.

Een lente bûche uit de Bourgogne

Het is lente in de Bourgogne en de natuur lijkt al halverwege de zomer. De lucht is blauw, de zon warm op mijn huid, en de geur van bloeiend koolzaad zweeft als een zacht parfum door de velden. In mijn moestuin staan de eerste aardbeien al te stralen — groot, rood, geurend naar de zomer.

De keuze voor een gebakje was dan ook snel gemaakt: iets met aardbeien natuurlijk. Het werd deze luchtige, frisse bûche de printemps, gevuld met mascarpone, slagroom en plakjes verse aardbei. Niet moeilijk, al zijn er wel een paar aandachtspunten.

Bij mij breekt de cake soms bij het rollen, maar dat is geen ramp: er komt immers nog een laagje romige vulling bovenop. Vandaag ging alles perfect. Misschien door het licht invetten van het bakpapier? Of doordat ik het eimengsel net iets langer mixte, zodat het extra schuimig werd? Hoe dan ook: deze bûche smaakte naar lente. 💛

🍰 Recept: Bûche de printemps met aardbeien

Gebak/dessert – 50 min + 12 min oventijd + koeltijd – voor 10 tot 12 plakjes

📝 Ingrediënten

Voor de cake:
- 5 eieren + 1 extra eidooier
- 150 g fijne kristalsuiker
- 1 el zonnebloemolie
- 1 tl bakpoeder
- Snuf zout
- 100 g bloem
- 75 g poedersuiker
- Boter om in te vetten
Voor de vulling:
- 1 bakje verse aardbeien (liefst uit eigen tuin 😉)
- 250 g mascarpone
- 400 ml slagroom
- 1 zakje klop fix
- 4 eetlepels suiker
Benodigdheden:
Bakpapier, schone theedoek, mixer, huishoudfolie, spuitzak, bakplaat (ca. 30 x 40 cm) beslagkom, oven, koelkast, spuitzak is makkelijk!

👩‍🍳 Bereiding
1. Voorverwarmen & beslag maken
  Verwarm de oven voor op 180 °C. Bekleed de bakplaat met bakpapier en vet ook de bovenzijde licht in met boter.
  Mix de eieren 4 minuten luchtig. Voeg de suiker toe en mix nog eens 4 minuten tot het dikker en schuimig is. Voeg olie en zout toe, mix kort. Meng bloem en bakpoeder erdoor en mix nogmaals kort.
2. Bakken & rollen
  Giet het beslag op de bakplaat en strijk glad. Bak 12 minuten, tot lichtbruin en gaar.
  Bestrooi een theedoek royaal met poedersuiker. Stort de cake direct na het bakken op de doek en verwijder het bakpapier. Rol de cake op (korte zijde) en laat afkoelen — liefst een nachtje in de koelkast.
3. Vulling maken
  Klop de mascarpone los, voeg slagroom, suiker en klop fix toe en mix tot een stevige room.
4. Samenstellen
  Rol de cake voorzichtig uit. Smeer de roomlaag erop (met een spuitzak zonder spuitmond werkt goed) en leg er aardbeienplakjes op. Rol weer op met behulp vanhuishoudfolie, bakpapier. Laat 2 uur of langer opstijven.
5. Afwerking
  Snijd de zijkanten recht. Spuit een toplaag van mascarpone-room en versier naar wens met aardbeien, citroenrasp, choclade chips en/of muntblaadjes.
✨ 10 gouden tips voor een perfecte cakerol
1. Laat de cakemix staan.
  Voor deze luchtige rol werkt een zelfgemaakt beslag veel beter. Een cakemix is te zwaar en rolt minder mooi — dus even wat extra liefde met de mixer loont écht.
2. Wees royaal met poedersuiker op je theedoek.
  Dit voorkomt dat de cake blijft plakken of scheurt bij het oprollen.
3. Rol direct na het bakken op.
  Als de cake nog warm is, is hij soepel en buigzaam. Ik doe dit meestal samen met mijn dochter Lies — vier handen maken licht werk en veel plezier.
4. Blijft het bakpapier plakken? Geen paniek.
  Als er wat cake blijft hangen, rol dan gewoon rustig verder. Later zie je daar niets meer van terug. Rustig afrollen is hier het geheim.
5. Laat de rol goed afkoelen in zijn vorm.
  Zo behoudt hij zijn mooie, ronde structuur en wordt hij straks makkelijker te vullen en te snijden.
6. Breng de topping pas aan na het opstijven.
  Laat je de cakerol een nacht in de koelkast rusten? Breng de mascarponelaag dan pas de volgende dag aan, en haal die een paar uur vooraf uit de koelkast. Te koude mascarpone is lastig smeerbaar — dat heb ik zelf ondervonden!
7. Werk met mooie, verse aardbeien.
  Liefst onbespoten en uit eigen tuin. Aardbeien zijn het voorjaar op je bord, en ze verdienen een hoofdrol in dit gebak.
8. Gebruik een grote spuitzak zonder spuitmond.
  Hiermee kun je het mascarpone-slagroommengsel makkelijk en gelijkmatig verdelen, laag voor laag.
9. Snijd de uiteinden strak bij.
  Zo krijg je die perfecte ‘bûche-vorm’. De afgesneden stukjes zijn ideaal om meteen even te proeven (altijd mijn favoriete momentje…).
10. Laat de cakerol goed opstijven voor je hem serveert.
  Dan is hij stevig, goed snijbaar en blijft alles prachtig in vorm. Voor de afwerking kies ik zelf toefjes slagroom, halve aardbeien en chocoladekrullen — een gouden combinatie.
Soms heb je aan een paar ingrediënten genoeg om de lente te vangen in een gebakje.
Geen reacties op 🍓 Bûche de printemps met verse aardbeien
De legende van de Galette des Rois

6 januari 2025

Culinair, Dessert, Frankrijk, Nederlands
Een taart met een verhaal
De galette des rois, ofwel de driekoningentaart, is een heerlijke traditie die zijn oorsprong vindt in de viering van Driekoningen, een christelijke feestdag. Deze taart wordt traditioneel gemaakt van bladerdeeg en gevuld met frangipane – een rijke amandelcrème met ingrediënten als amandelen, suiker, roomboter en eieren. Voor extra smaak worden soms ingrediënten als bruine rum, citroenschil of banketbakkersroom toegevoegd.

Bruine rum, gerijpt op eikenhout, geeft een diepe en stevige smaak aan de taart. Het perfecte ingrediënt voor een koninklijk dessert!

De feestdag Driekoningen
Driekoningen wordt traditioneel gevierd op 6 januari, twaalf dagen na Kerstmis. Wanneer deze dag niet op een zondag valt, wordt de feestdag vaak verplaatst naar de eerste zondag van januari. Dit gebruik stamt uit een tijd waarin gelovigen niet op doordeweekse dagen naar de mis mochten. Tegenwoordig wordt de galette des rois echter de hele maand januari gegeten – en in sommige supermarkten zelfs het hele jaar door verkocht.

De geschiedenis achter de galette des rois
De traditie van de galette des rois heeft een diepe betekenis. Het feest verwijst naar de zoektocht van de drie koningen, Caspar, Balthasar en Melchior, naar de nieuwe koning van het Joodse volk. Geleid door een heldere ster, kwamen ze uiteindelijk aan in Betlehem, waar ze Jezus in een kribbe aantroffen.

Vanaf de 14e eeuw werd aan de taart een boon toegevoegd als symbool voor nieuw leven. Later werd de boon vervangen door een muntstuk of amandel, en sinds de 19e eeuw bevat de taart vaak een porseleinen beeldje, in Frankrijk bekend als een fève.

Een kroon voor de koning of koningin
Wie het beeldje in zijn of haar taartpunt vindt, mag zichzelf voor één dag koning of koningin noemen en de bijgeleverde papieren kroon dragen. Volgens traditie kiest het jongste kind blind wie welke punt krijgt, zodat de verrassing eerlijk verdeeld wordt.

In vroeger tijden werd er een extra taartpunt gesneden voor een dakloze of hulpbehoevende. Een mooie herinnering aan de oorsprong van dit feest: delen en verbinden.

Regionale variaties
In het zuiden van Frankrijk kent men een andere versie van de taart: een kransvormige brioche met oranjebloesem en gekonfijt fruit. De Besançon galette uit het Jura-gebergte wordt gemaakt van boterdeeg en suiker, en staat ook wel bekend als de comtoise galette. In het zuidoosten van Frankrijk wordt de la pogne du Dauphiné, een brioche in kroonvorm met oranjebloesem, niet alleen met Driekoningen, maar ook met Pasen gegeten.

Een gewaarschuwd mens…
Pas op bij het eten van de galette des rois: een te enthousiaste hap kan een onverwachte ontmoeting met het porseleinen beeldje opleveren! Maar de beloning is groot, want wie het beeldje vindt, mag niet alleen de kroon dragen, maar ook genieten van het idee even koning of koningin te zijn.

Galette des Rois!

Dus, of je nu kiest voor de traditionele bladerdeegtaart of een regionale variant, de galette des rois is meer dan een lekkernij – het is een stukje Franse cultuur op je bord!

Galette des Rois: een makkelijk en heerlijk Recept

De galette des rois is een heerlijke traditie, en zelf maken is eenvoudiger dan je denkt. Mijn versie met frangipane is favoriet bij bijna iedereen. Een porseleinen beeldje en een papieren kroon maken het feest compleet – deze kun je eenvoudig online vinden, bijvoorbeeld via Amazon.

Wat heb je nodig voor één galette des rois?
- 2 rollen bladerdeeg (bij voorkeur met roomboter, vers en op kamertemperatuur)
- 100 gram suiker (mix van: 50 g rietsuiker, 40 g fijne witte suiker, 10 g vanillesuiker)
- 100 gram roomboter (op kamertemperatuur)
- 140 gram gemalen amandelen
- 2 scharreleieren
- 1 eigeel
- Optioneel:
  - Beetje melk
  - Citroenschil (goed schoongeboend, alleen het gele deel)
  - Bruine rum
  - Snufje zout
  - Extra vanillesuiker
- 1 porseleinen beeldje en een papieren kroon
Bereidingswijze
1. Verwarm de oven voor op 200°C (boven- en onderwarmte) en bekleed een bakplaat met bakpapier.
2. Maak de frangipane: Meng in een ruime schaal de gemalen amandelen, suiker, 2 eieren, roomboter, en naar smaak optionele ingrediënten zoals zout, rum en citroenrasp. Roer tot een egaal mengsel.
3. Bereid het bladerdeeg: Rol de bladerdeegvellen uit en zorg voor twee cirkels van ongeveer 20-24 cm doorsnede. Leg één cirkel op het bakpapier en prik er met een vork een paar gaatjes in.
4. Vullen: Verdeel de frangipane over de deegcirkel, maar laat rondom ongeveer 1,5 cm vrij. Leg het beeldje willekeurig in de frangipane.
5. Afdekken en decoreren: Klop het eigeel los met een beetje melk (optioneel). Bestrijk de randen van de onderste deegcirkel met dit mengsel en leg de tweede deegcirkel erbovenop. Druk de randen stevig aan. Maak een klein gaatje in het midden zodat de lucht kan ontsnappen. Kerf een patroon in het deeg met een mes of satéprikker, zonder door het bladerdeeg heen te snijden.
6. Afbakken: Bestrijk de bovenkant met het eigeelmengsel en bak de galette in ongeveer 30 minuten goudbruin en krokant.
Een dag Koning of Koningin

Degene die het beeldje in zijn of haar taartpunt vindt, mag zichzelf voor één dag Koning of Koningin noemen. Maak een kroontje van dun karton of gebruik een papieren kroon voor extra plezier.

Persoonlijke tips

Ik gebruik zelf geen rum, maar voeg wel citroenrasp toe voor een frisse smaak. Let erop dat je alleen het gele deel van de schil raspt, want het witte deel is bitter. Voor het bestrijken van de taart kun je ook alleen eigeel gebruiken of een mengsel met een beetje water.

Sommige mensen combineren de frangipane met banketbakkersroom voor een lichtere vulling. Ik serveer de banketbakkersroom liever apart – zo kan iedereen zelf kiezen hoeveel ze willen.

Tradities rondom de galette des rois

In Frankrijk zijn begin januari meerdere gelegenheden om galette te eten, bijvoorbeeld op scholen en werkplekken. Eén speciale galette, groot genoeg om tientallen mensen te voeden, wordt naar het Élysée gestuurd. De president heeft de eer om deze te snijden en uit te delen aan zijn gasten – een prachtig moment van delen en verbinden.

Met dit recept creëer je niet alleen een heerlijke traktatie, maar ook een bijzondere ervaring die traditie en smaak samenbrengt. Geniet van het bakken én van het vieren!

Waarom Emmanuel Macron geen fève of kroon heeft in zijn galette des rois?

Tijdens de Épiphanie op 6 januari wordt in het Élysée een indrukwekkende galette des rois geserveerd zonder fève of kroon. Dit gebruik is een erfenis van de Franse Revolutie, toen de monarchie werd afgeschaft en de “galette de l’égalité” gelijkheid benadrukte. In het Élysée wordt daarom niemand uitgeroepen tot koning of koningin. De traditie blijft echter levendig in Franse huishoudens, waar fèves en kronen nog steeds centraal staan. Macron volgt met deze aangepaste galette de republikeinse principes van Frankrijk. Het symboliseert de waarden van gelijkheid en het afscheid van de monarchie.
Geen reacties op De legende van de Galette des Rois
Gezellige jaarwisseling en een prachtig 2025 toegewenst!

31 december 2024

Dessert, Feestelijk, Nederlands

Champagne is heerlijk, maar persoonlijk geniet ik meer van een goed glas diepe, rode wijn. Natuurlijk laten we ook een fles champagne knallen – het is tenslotte maar één keer per jaar oud en nieuw! In onze buitenkeuken hebben we dit jaar oliebollen gebakken; een frisse uitdaging, maar de smaak maakte alles goed. Wat een prachtig 2024 hebben we achter de rug, vol warme herinneringen. 2025 belooft nu al fantastisch te worden. “Proost op een nieuw jaar vol warmte, smaak en mooie momenten!”

Oud en Nieuw Tradities Wereldwijd – Hoe Verschillende Landen Het Vieren

Het oude jaar is bijna voorbij, en de wereld maakt zich klaar om het nieuwe jaar te verwelkomen. Hoewel de basis van Oud en Nieuw wereldwijd hetzelfde lijkt – het afsluiten van het oude jaar en het verwelkomen van het nieuwe – zijn de tradities en gebruiken per land vaak heel verschillend. Hieronder een kijkje in hoe diverse landen de jaarwisseling vieren en waarom champagne in veel landen de traditie is.

1. Nederland – Oudjaarsavond en Nieuwjaarsdag

In Nederland wordt de jaarwisseling groots gevierd. Oudjaarsavond is het moment om samen met vrienden en familie te genieten van oliebollen en vuurwerk. De traditionele oliebollen worden vaak gegeten om het oude jaar af te sluiten en het nieuwe te verwelkomen. Om 12 uur ’s nachts wordt het vuurwerk afgestoken en wensen mensen elkaar een “Gelukkig Nieuwjaar”. In Nederland is het ook gebruikelijk om oude voorwerpen kapot te gooien als symbool voor het achterlaten van het oude jaar.

2. Frankrijk – Le Réveillon

In Frankrijk wordt de overgang van het oude naar het nieuwe jaar op een elegante manier gevierd. De Fransman viert ‘Le Réveillon’, een uitgebreid diner met familie of vrienden. Het diner bevat vaak gerechten zoals foie gras, oesters en een mooie fles wijn of champagne. Champagne is hier een belangrijk onderdeel van de traditie; het staat symbool voor luxe, vernieuwing en geluk. De Franse gewoonte om champagne te drinken bij de jaarwisseling stamt af van de adel in de 18e eeuw, die het als een feestdrank beschouwde om belangrijke momenten te markeren.

3. Spanje – De Traditionele 12 Druiven

In Spanje eet men op de avond van 31 december om klokslag 12 uur twaalf druiven, één voor elke maand van het komende jaar. Dit wordt gezien als een manier om geluk te brengen. De traditie vindt zijn oorsprong in 1909, toen druiventelers in de regio Alicante een overproductie van druiven hadden en besloten dit te gebruiken als manier om hun product te promoten.

4. Japan – Oshogatsu

In Japan wordt Nieuwjaar, oftewel Oshogatsu, niet op dezelfde manier gevierd als in veel westerse landen. Het is een familiefeest dat voornamelijk bestaat uit het samenkomen, het aanbieden van gebeden in boeddhistische tempels en het genieten van speciaal nieuwjaarsvoer. Vuurwerk is minder gebruikelijk, en de focus ligt meer op het brengen van respect aan de voorouders en het bidden voor geluk in het nieuwe jaar.

5. Schotland – Hogmanay

In Schotland heeft de jaarwisseling een diepgewortelde geschiedenis met bijzondere tradities. De nacht van 31 december heet Hogmanay, en het wordt gevierd met vuurwerk, feesten en het zingen van “Auld Lang Syne”, een traditioneel Schots lied dat de vriendschap en het verleden viert. De belangrijkste traditie in Schotland is echter de ‘first-footing’: de eerste persoon die je huis binnenkomt na middernacht moet een geschenk brengen voor geluk in het nieuwe jaar.

6. Verenigd Koninkrijk – Champagne en Midnight Kisses

In het Verenigd Koninkrijk wordt het oude jaar vaak afgesloten met grote feesten en een glas champagne. De nadruk ligt bij de overgang van oud naar nieuw op het traditionele aftellen naar middernacht. Net als in Frankrijk wordt het nieuwe jaar vaak verwelkomd met een glas champagne, maar wat het VK uniek maakt, is de traditie van de ‘first kiss’. De eerste kus van het nieuwe jaar symboliseert geluk en liefde, en het wordt vaak gedeeld met geliefden of vrienden.

7. Colombia – 12 Wensen

In Colombia heeft men een grappige traditie. Om 12 uur ’s nachts maakt men 12 wensen voor het komende jaar. Iedere wens komt overeen met een van de twaalf slagen van de klok. Het meest bijzondere onderdeel van de Colombiaanse viering is de ‘muerto’ – een symbolisch afscheid van het oude jaar. Veel families maken een pop die het oude jaar vertegenwoordigt en verbranden deze.

Waarom Champagne?

Waarom champagne precies met Oud en Nieuw geassocieerd wordt, heeft te maken met de oorsprong van de traditie. Champagne werd vaak geassocieerd met luxe en feestelijkheid en werd vroeger alleen door de adel gedronken tijdens belangrijke momenten. Het bruisende karakter van de drank symboliseert de hoop op een bruisend nieuw jaar vol geluk en voorspoed. De traditie heeft zich in de loop der jaren verspreid, en tegenwoordig is champagne wereldwijd een belangrijk onderdeel van de viering van het nieuwe jaar.

Conclusie

De tradities van Oud en Nieuw verschillen per land, maar ze hebben allemaal een gemeenschappelijk doel: het afsluiten van het oude jaar en het verwelkomen van het nieuwe jaar met vreugde, geluk en liefde. Van druiven eten in Spanje tot de ‘first-footing’ in Schotland, ieder land heeft zijn eigen unieke gewoontes. Champagne, als symbool van feest en luxe, blijft echter een wereldwijd belangrijk onderdeel van deze vieringen. Wat je ook doet, het belangrijkste is dat je het nieuwe jaar begint met positiviteit en een open hart.

Geen reacties op Gezellige jaarwisseling en een prachtig 2025 toegewenst!