Met witte kool uit onze eigen moestuin, zout en tijd maken we meer dan zuurkool – we maken een manier van leven
Eén van de leukste dingen aan wonen op het platteland van de Bourgogne is de ruimte. Lies en ik hebben hier alle mogelijkheden om te moestuinieren. We staan er vaak versteld van hoeveel onze moestuin ons geeft. Een hele zomer lang genoten we van frambozen, aardbeien, aalbessen, appels en peren, naast sla en snijbiet.
Ook nu, later in het jaar, blijft de tuin verrassend gul. Spinazie, spruiten, tuinbonen en witte kool staan nog volop te groeien. De witte kool laten we fermenteren, en over vier weken is die veranderd in heerlijke zuurkool. Zes kleine plantjes in de zomer zijn vandaag goed voor twaalf potten van 750 gram ingemaakte kool. Leven van onze eigen moestuin — hoe geweldig is dat?
Maak je potten heel schoon met kokend heet waterDe witte kool moet onder water staan voordat de pot dicht gaat. Zet de pot in het donker op kamer temperatuur. Ontlucht 1x per dagKnees het zeezout door de kool, de kool zal dan vocht afgevenOndanks de vieze modderachtige buitenste bladeren, zijn onze kolen prachtig aan de binnenkantIn de moestuin
Zuurkool maken: zo doen wij dat
Wij maakten zuurkool van zes grote witte kolen, maar heb je minder (of juist meer), dan pas je de verhoudingen eenvoudig aan. De basis blijft hetzelfde. Extra kruiden zijn volledig smaakgebonden. Wij geven hieronder ons basisrecept, dat je ook kunt gebruiken voor rode of groene kool.
Ingrediënten (per kilo fijngesneden kool)
15 gram zeezout (gebruik alleen zeezout, geen zout met jodium)
± 5 gram mosterdzaad
± 4 gram jeneverbessen
± 4 gram zwarte peperkorrels
Laurierblaadjes (naar smaak)
Voorbereiding
Zijn de buitenste bladeren van de kool wat vies? Verwijder deze dan. Bewaar één groot, mooi blad en was dit eventueel. Dat blad gebruik je later om de zuurkool af te dekken.
Snijd de kool doormidden en verwijder de harde kern. Snijd of rasp de kool vervolgens heel fijn, met een scherp mes of in de keukenmachine.
Doe de fijngesneden kool in een grote kom of pan en weeg de kool zorgvuldig. Per kilo voeg je namelijk steeds dezelfde hoeveelheid zout en kruiden toe.
Zout en kruiden toevoegen
Per kilo kool voeg je 15 gram zout toe. Rekenvoorbeeld: 1100 gram kool × 0,015 = 16,5 gram zout (afronden naar 17 gram).
Voeg daarna de kruiden toe, eveneens per kilo kool:
Mosterdzaad: ca. 5 gram
Jeneverbessen en zwarte peper: ca. 4 gram
Laurierblaadjes voegen we los toe
Kneden, stampen en spierballen kweken 💪
Voeg het zout en de kruiden toe aan de kool en begin met kneden en stampen. Knijp de kool stevig tussen je handen. Je zult merken dat er steeds meer vocht vrijkomt — precies wat we willen.
Laat de kool even rusten en herhaal dit proces nog een keer. Ga door totdat er flink wat vocht uit de kool is gekomen, of tot je armen moe zijn 😉 Geloof ons: kool masseren is een gratis fitnessbehandeling.
Inpotten
Doe de kool in een schone weckpot en druk alles stevig aan, zodat de kool volledig onder het eigen vocht komt te staan. Dit kun je met je handen doen of met een lepel.
Staat de kool nog niet helemaal onder water? Voeg dan extra pekel toe:
Meng 15 gram zout op 1 liter water
Roer goed door en voeg toe tot alles onder staat
Leg nu het grote koolblad dat je apart hield bovenop de gesneden kool. Vouw de randjes voorzichtig naar beneden, zodat alles netjes bedekt is.
Leg er een zwaar voorwerp op (bijvoorbeeld een klein glazen potje), zodat de kool goed onder water blijft. Sluit de pot en zet deze op een donkere plek op kamertemperatuur, zoals een keukenkastje.
Plak een datumsticker op de pot — dat is later handig.
Fermentatie en controle
De zuurkool fermenteert ongeveer 3 tot 4 weken. In het begin zal de kool bubbelen door gasvorming — dat is een goed teken.
Controleer af en toe of alles nog onder water staat. Ontstaat er wat schimmel bovenop? Verwijder dit dan zo snel mogelijk.
Proeven en bewaren
Na ongeveer 3 à 4 weken kun je proeven. Is de smaak naar wens? Zet de pot dan in de koelkast; daarmee stopt de fermentatie. Wil je de smaak nog iets sterker, laat de pot dan nog even staan.
Zuurkool eten: rauw of gekookt
Zuurkool is een veelzijdige groente. Je kunt haar rauw eten, maar ook bakken, stoven, in de oven bereiden, stomen of koken.
Rauwe zuurkool is fris en krachtig van smaak. Door zuurkool te koken wordt de zurigheid milder en de structuur zachter.
Zuurkool koken
Verse zuurkool: voeg een klein laagje vocht toe
Haal de kool los met een vork
Verwarm op laag vuur met deksel
5 minuten voor licht gegaard
Tot 20–30 minuten voor extra zacht (houd rekening met vitamineverlies)
Extra lekker: kook zuurkool eens in appelsap voor een zoete smaak, of in wijn voor een echte smaaksensatie.
Menu-suggesties:
Zuurkoolstamppot
Zuurkoolsalade
Zuurkool op een broodje hotdog
Zuurkoolquiche met spek of paddenstoelen
Zuurkool ovenschotel met aardappelpuree en kaas
Zuurkool op Franse wijze (choucroute garnie) – gefermenteerde zuurkool zacht gestoofd, geserveerd met apart gekookte aardappelen en verschillende soorten vlees (zoals worst, spek of ham)
Fermenteren leert ons vertrouwen op eenvoud: wat de natuur geeft, is meer dan genoeg.
Een paar maanden geleden zag ik voor het eerst ACEO’s (6.3 x 8.9cm) voorbij komen op TikTok. Het idee raakte me meteen: kunst die klein genoeg is om overal te plaatsen én betaalbaar blijft voor iedereen. Maar ik wilde méér—een manier om deze mini-kunstwerkjes makkelijk te kunnen wisselen. Zo ontstond het idee van mijn wissellijstjes, en daarmee begon mijn avontuur met kleine kunst die grote vreugde brengt.
Elke ochtend start voor mij met kunst. Als ik wakker word, zie ik als eerste mijn slaapkamerdeur, die ik zelf beschilderde met klaprozen. Dat is voor mij het meest positieve begin van de dag. Klaprozen zijn mijn lievelingsbloemen: dat dieprode kleur, het wilde karakter… en vooral dat onverwoestbare stukje natuur dat zich niets aantrekt van drukte. Ik vergeet nooit hoe ik ooit in een volle Amsterdamse straat een klaproos zag groeien tussen de stoeptegels—zo stoer, zo eigenwijs. Het herinnert me eraan dat schoonheid en intuïtie altijd een weg vinden, hoe stedelijk of grijs het ook is.
Daarna loop ik naar de keuken, zet het koffiezetapparaat aan en zie meteen mijn koelkast… mét de drie Franse kipjes die ik schilderde. En dan kan mijn dag al niet meer stuk. Juist in moeilijke tijden, of op korte, grauwe winterdagen, kunnen dit soort kleine kunstwerkjes wonderen doen. Ze toveren een lach op je gezicht, maken het leven lichter en brengen een vleug vrolijkheid die je misschien net even nodig hebt.
Deze Franse kippetjes zijn voor mij een feestje om te schilderen. Ik gebruik mijn eigen kippen als model — in mijn hoofd dan — en toen ik ze de iconische Bretonse truien gaf, de marinière die sinds 1858 deel uitmaakt van de Franse marine, moest ik hardop lachen. Dát is precies wat ik hoop dat anderen ook voelen: vrolijkheid, herkenning en warmte. Het zijn koelkastmagneten die niet alleen goed blijven plakken, maar ook goed blijven hangen in je humeur.
En het beste deel? Deze serie begint nog maar net. Mijn drie kippen gaan straks kerst vieren, warme wijn drinken, oud en nieuw meebeleven en nog veel meer kleine avonturen beleven. Ik kan niet wachten om ze allemaal te schilderen — binnenkort komt het wissellijstje in de webwinkel, en de kleine kunstwerkjes ook.
Op mijn koelkast! La douce France, du pain, du vin et du fromage…
“Van snelheid op de weg naar geduld op het gras — het is allebei een kunst.”
Toen ik dit huis kocht, was ik verliefd op het grote terrein in de Bourgogne. Maar ik had er nooit bij stilgestaan hoeveel werk het zou zijn om het allemaal te onderhouden. Vroeger voelde ik me best stoer op mijn Kawasaki 750, en ik heb zelfs nog op een quad gereden. Maar zo’n zitmaaier op hobbelig terrein? Dat is heel andere koek.
Gelukkig kreeg ik les van schoonzoonlief. Ik rijd tegenwoordig in standje slak in plaats van haasmodus. Hij scheurt er in no-time overheen, maar ik neem liever de tijd. Het leuke is dat het terrein veel groter blijkt te zijn dan ik dacht, nu we ook de hele oppervlakte maaien en snoeien. Daarbij kwamen we erachter dat er nóg meer fruit- en notenbomen staan dan verwacht.
Misschien is de volgende stap wel een tractor. Wie had dat ooit gedacht? Pien op de zitmaaier — en binnenkort misschien zelfs op een tractor.
“Fiets, motor, auto, quad, zitmaaier en wie weet straks een tractor — ik ben er gek genoeg voor!”
En nu ben ik benieuwd… wat was voor jou de grootste onverwachte klus toen je een huis kocht of verhuisde?
Van Kawasaki-motor naar zitmaaier — deel 2: In standje schildpad langs de sleedoorn
Eén voordeel heeft het wel, dat ik tegenwoordig in standje schildpad over mijn terrein tuf op de zitmaaier: ik zie veel meer dan vroeger. Zo ontdekte ik onlangs, half verscholen aan de rand van het perceel, een prachtige sleedoornpruim.
De Sleedoorn (Prunus spinosa L.) is niet bij iedereen bekend, maar het is een ware schoonheid uit de Rozenfamilie. In het vroege voorjaar, nog vóór het blad verschijnt, tooit hij zich met witte bloesems — een feest van licht tegen het kale landschap. De bloei duurt kort, maar intens. Eind maart tot uiterlijk eind april kleuren struwelen en bosranden wit: de lente kondigt zich aan.
De struik zelf kan tot drie meter hoog worden, met donkere, doornige takken en kleine, berijpte, blauwzwarte vruchten. Die bessen — of eigenlijk steenvruchten — smaken wrang en hard, maar na een paar nachten vorst worden ze zachter en iets zoeter. Het oud-Nederlandse woord “slee” betekent dan ook “de tanden stroef makend”. Niet bepaald iets voor direct uit de hand, maar wél een schat voor wie weet wat ermee te doen.
Men zegt dat de sleedoorn één van de oerouders van de pruim is. In Frankrijk maken ze er jam of likeur van (prunelle), maar ik koos voor iets anders: wilde olijven uit eigen tuin, oftewel SLEE-OLIJVEN!
🌿 Recept: gefermenteerde sleedoornbessen
Je hebt nodig:
300 g gewassen sleedoornbessen
330 g zout
330 ml water
1 soeplepel gemengde peperbolletjes
Enkele blaadjes laurier
1 kaneelpijpje
2 takjes duizendblad
Zo doe je het:
Kook het water met zout, kruiden en specerijen. Laat afkoelen.
Doe de bessen in een bokaal en giet er de koude pekel over.
Sluit de pot goed af en zet hem ongeveer zes maanden weg.
Giet daarna af en laat de bessen een etmaal drogen.
Overgiet ze met olijfolie tot ze onderstaan en voeg eventueel wat ‘wilde’ kruiden toe: duizendblad, marjolein, waterpeper, daslook of een stukje look (de look na een week verwijderen om schimmel te voorkomen).
De sleedoorn vruchten hangen hoog en hebben doornenDe vruchten zijn mooi blauw, vogels zijn ook dol op de sleedoor vruchten. We plukken alleen wat we nodig hebben, de rest laten we hangenDit is één struik, maar er staat hier een hele haag vol sleedoorn struikenIk laat ze een paar dagen in de vriezer liggen dat geeft hetzelfde effect als nachtvorst, pas daarna worden de sleedoorn vruchten eetbaar
En dan wachten… Na een paar maanden heb je heerlijke, aromatische “olijven” met een vleugje wildernis.
🍂 Een struik met geschiedenis
De sleedoorn is al sinds de steentijd een trouwe metgezel van de mens. Archeologen vonden zaden en stenen op oude nederzettingen; waarschijnlijk werd het vruchtvlees tot fruitleer gedroogd. In de oudheid en middeleeuwen gebruikten Arabieren, Grieken en Romeinen de bloemen en bessen als geneesmiddel tegen buikloop en verkoudheid.
Zelfs de doorns hadden nut: slagers gebruikten ze vroeger om worsten bij elkaar te prikken, en boeren plantten sleedoorn en meidoorn als natuurlijk prikkeldraad.
In de Keltische tijd was de sleedoorn verbonden aan Samhain – het feest dat wij nu Halloween noemen – en stond hij symbool voor de donkere kant van het jaar, wanneer de natuur zich terugtrekt.
De sleedoornbessen moeten eerst de kou hebben geproefd voordat ze eetbaar worden — na de eerste nachtvorst, of simpelweg na een paar nachten in de vriezer.
🐝 Een onmisbare plant voor de natuur
De vroege bloei maakt de sleedoorn onmisbaar voor de eerste bijen, hommels en dagvlinders. Zelfs zeldzame soorten zoals de sleedoorn- en pruimenpage gebruiken de struik als waardplant om hun eitjes op af te zetten. En al lijkt het soms heftig als de meidoornstippelmot de struik kaalvreet, hij herstelt zich altijd en staat het volgende voorjaar weer vol in bloei.
Terwijl ik dus langzaam voortschuif over het terrein, motor zacht pruttelend, glimlach ik. Van Kawasaki-motor naar zitmaaier, van snelheid naar stilte — en onderweg ontdek ik de schoonheid van de sleedoorn, van het wachten, van het zelf maken.
Wie had dat gedacht? Dat ik ooit zou stilvallen… om olijven van sleedoorn te maken. 🌸
Over een half jaar laat ik jullie met plezier mijn potten vol zelfgemaakte sleedoorn-olijven zien — recht uit de tuin, met een vleugje wilde magie.
Ik heb jullie laatst al meegenomen in mijn stoofkweeperenblog, maar kweepeer gelei is zo’n klassieker dat ze een eigen plek verdient. Het maken van gelei vraagt geen ingewikkelde techniek, maar wél geduld. Je hebt kweeperen nodig, water, suiker – en vooral tijd, want de vruchten moeten rustig hun smaak en kleur afgeven aan het vocht.
Sommige mensen trekken hun kweeperen zelfs dubbel: eerst koken en zeven, daarna nog een ronde met de kweepeerstukken en dat vocht weer bij de eerste ronde voegen. Zelf doe ik dat niet – ik verwijder de klokhuizen met pitten omdat ik de overgebleven stukken gebruik om kweepeer-jam van te maken. Laat je de pitjes wel zitten, dan krijg je vaak een nog steviger gelei door het natuurlijke pectinegehalte. Mijn liefde voor de kweeperen gelei begon al jong:
Herinneringen aan oma
Mijn liefde voor kweeperen is namelijk niet nieuw. Het gaat terug naar mijn kindertijd en de herinneringen aan mijn Franse oma uit de Elzas. Zij maakte vroeger al kweepeer gelei, zelfs toen ze met mijn opa in Amsterdam woonde. Ik zie haar nog voor me in haar elegante keuken, de prachtige glazen potjes die altijd in stijl waren met hun huis – een statig herenhuis waar alles een vleugje klasse had. De potjes met gelée de coings waren net kleine juwelen op het aanrecht. Ik ben veel vergeten maar dat herenhuis met prachtige plafons, het mooie servies en de glazen potjes, zie ik zo voor me, zelf nu nog…
Toen mijn oma in Nederland moeilijk aan kweeperen kon komen, stopte die traditie. Jarenlang raakte ook ik de gelei een beetje uit het oog, tot ik hier in de Bourgogne mijn eigen boom ontdekte. Eerst was er vooral verbazing: ik had dit huis gekocht, inclusief een flink stuk land en allerlei fruitbomen, maar wat waren dit toch voor vreemde vruchten? Geen appel, geen peer, en dan ook nog dat eigenaardige, fluweelachtige laagje eroverheen.
Gelukkig zijn er behulpzame dorpsgenoten – en natuurlijk Google. Soms lijkt het hier alsof de tijd vijftig jaar heeft stilgestaan, maar dán is internet ineens een zegen. Al snel kwam ik erachter dat ik een grote, rijkdragende kweeperenboom in de tuin had staan. En met het maken van kweepeer gelei kwamen ook de herinneringen terug: aan mijn oma, aan de geur in haar keuken, en aan dat gevoel van warmte en geborgenheid.
Geschiedenis & weetjes over kweeperen
De kweepeer (Cydonia oblonga) is een bijzonder stuk fruit met een rijke geschiedenis. Oorspronkelijk komt de kweepeer uit de landen rond de Kaspische Zee. Het Portugese woord voor kweepeer, marmelo, gaf ons zelfs het woord marmelade.
De oude Grieken noemden de kweepeer een “gift van de goden” en gebruikten de vrucht tijdens huwelijksceremonies. De hoeveelheid pitten zou voorspellen hoeveel kinderen het bruidspaar zou krijgen. In de Romeinse tijd werd de vrucht al geroemd en ook tijdens de middeleeuwen stond hij op bruiloftstafels. Nostradamus schreef zelfs dat kweepeer gelei hielp bij liefdeskwalen en een betere doorbloeding.
Leuk om te weten: in veel landen is kweepeer nog steeds een klassieker. In Duitsland heet het Quittengelee, in Frankrijk natuurlijk gelée de coings, en in Spanje maken ze er carne de membrillo van – een stevige, bijna wijn-gumachtige pasta die vaak met kaas gegeten wordt.
De kweepeer in de Bourgogne
Hier in Frankrijk heeft de kweepeer nog steeds een vaste plek in de keuken. De boom, cognassier in het Frans, wordt vooral geteeld in kleinschalige boomgaarden in de regio’s Auvergne Rhône-Alpes, Provence-Alpes-Côte d’Azur en ook in de Grand-Est. In de Bourgogne zie je ze vaak in oude tuinen, waar de bomen een beetje vergeten lijken, maar elk jaar trouw hun vruchten geven.
Kweeperen worden zelden rauw gegeten – daarvoor zijn ze te hard en zuur – maar verwerkt in gelei, confiture, compote of bij hartige gerechten zijn ze onovertroffen. Mijn favoriet blijft toch de klassieke gelei, maar de Fransen zijn ook dol op pâte de coings, een stevige blok zoetigheid die vaak bij kaas wordt geserveerd.
Mijn persoonlijke twist
Hoewel ik het klassieke recept gebruik, geef ik mijn eigen draai aan de gelei. Mijn dochters houden van vanille, dus maak ik altijd een paar potjes waarin ik een vanillestokje mee laat trekken. De zachte vanillesmaak combineert prachtig met het bloemige, frisse aroma van de kweepeer. Een andere variant die ik graag maak is met appel en sinaasappel: net wat frisser en lichter, ideaal bij een herfstige lunch.
De veelzijdigheid van kweepeer gelei verrast me steeds weer. Ik eet het bij een kaasplank – vooral heerlijk bij een sterke Roquefort of een zachte Brebirousse (schapenkaas). Maar ook bij stoofpotten, in een hartige quiche of gewoon door een bakje yoghurt doet de gelei het fantastisch. En eerlijk: een lepeltje op een stukje vers brood kan ook al pure luxe zijn.
Was de kweeperen goed en snijd ze in stukken (met schil en klokhuis).
Doe de stukken in een grote pan met het water en breng aan de kook. Laat zachtjes koken tot de vruchten bijna uit elkaar vallen en het sap roze kleurt.
Laat afkoelen en met de deksel erop een nachtje staan.
Giet de massa door een fijne zeef of passeerdoek. Druk niet te hard, zodat de gelei helder blijft.
Meet het sap af en voeg per liter sap 1 kilo gelei suiker toe. Voeg ook het citroensap en eventueel het vanillestokje, appel of sinaasappel toe.
Breng al roerend aan de kook en laat koken tot de gelei stevig wordt (geleiproef: een druppel op een koud schoteltje moet stollen). Komt er schuim bovenop drijven, schep dat dan weg, zodat de gelei helder blijft.
Giet de hete gelei in gesteriliseerde potten, sluit af en laat omgekeerd afkoelen.
Tip: Van de overgebleven stukjes kweepeer maak je in een handomdraai een heerlijke kweepeer-jam – niets hoeft verloren te gaan! Vergeet dan niet de pitten te verwijderen. De schillen en pitten bevatten veel pectine, wat ervoor zorgt dat de kweepeergelei mooi stevig wordt. Je kunt zelfs uitsluitend van de schillen en pitten gelei trekken! Wil je echter zowel gelei als jam maken, dan vind ik het persoonlijk handiger om de schillen en het klokhuis met pitten vooraf te verwijderen. Zo houd je het overzicht en kun je beide bereidingen makkelijker scheiden. Ik kook mijn gelei dan iets langer door om toch die perfecte, lichttrillende dikte te krijgen — het is uiteindelijk een kwestie van gevoel en ervaring.
Ongeveer 65 kilo kweeperen dit jaar van één kweeperenboomHet plukken doen we met een grijp/pluk handje want ze hangen hoogDit is de kweepeer jam met citroensap, rasp en rozijnenDe gelei, prachtig van kleur. Fris zoete smaakAls ik de gelei voor de tweede keer aan de kook breng, schep ik grijs schuim erafVan de schillen en klokhuizen kan je een perfecte gelei makenIk met mijn trots, de kweeperen
Herfstgevoel in een potje
Voor mij is de kweepeer gelei veel meer dan een recept. Het is een stukje familiegeschiedenis, een Bourgondische traditie en een manier om de herfst te vangen in een potje. Elke keer dat ik de gelei proef, proef ik niet alleen de vrucht zelf, maar ook de herinneringen: de geur van oma’s keuken, de gezelligheid van samen inmaken, en de belofte van lange avonden met kaarslicht en kaasplanken.
De kweepeer is misschien een “vergeten vrucht”, maar in mijn huis is ze springlevend. Ze markeert het begin van een nieuw seizoen, waarin de natuur tot rust komt en wij de warmte juist binnen zoeken. Voor mij is kweepeer gelei het ultieme symbool van herfst, nostalgie en Bourgondische gezelligheid.
Dus: mocht je ooit een kweepeerboom tegenkomen, laat je dan niet afschrikken door de harde, zure vruchten. Neem ze mee, maak er gelei van en ontdek hoe veelzijdig en bijzonder dit fruit is. Wie weet breng je er net als ik een stukje traditie en warmte mee terug in je keuken.
Nog een paar kleine extra tips die ik kreeg van mijn dorpsgenoten hier in de Bourgogne: sommige mensen rijgen de schillen van de kweepeer aan een touwtje en hangen ze te drogen in huis. De lucht vult zich dan met die heerlijke, frisse en fruitige geur van kweepeer – een natuurlijke parfum van moeder aarde zelf.
En wist je dat als je de pitten even laat trekken in gekookt water, het vocht wat gelei-achtig wordt? Dat schijnt weer goed te zijn voor de huid.
Beide heb ik eerlijk gezegd zelf nog niet geprobeerd, maar het klinkt typisch als zo’n mooi, doorgegeven Bourgondisch gebruik dat ik niet kon laten om het met jullie te delen.
🍐 Extra aandacht & tips uit mijn Bourgondische keuken
💧 Hygiëne is alles Was je potten en deksels in kokend water en laat ze uitlekken op een brandschone theedoek. Werk altijd zo schoon mogelijk – dat voorkomt schimmels en bederf. Sluit je potten goed af en bewaar ze donker en koel; zo blijven ze zeker een jaar goed. Eenmaal geopend, bewaar ze in de koelkast en gebruik ze binnen een week.
🥣 Hoeveelheid & houdbaarheid Van ongeveer 1,5 kilo kweeperen maak ik zo’n vijf middelgrote potten gelei of drie potten jam, afhankelijk van de kooktijd en de grootte van de peren.
📸 Stap voor stap In mijn fotogalerij zie je het proces: van het schillen tot het vullen van de potten. Zo kun je stap voor stap meelezen.
🍏 Variaties & smaakideeën Probeer eens te combineren met appels, vijgen, rozijnen, citroen of een scheutje Calvados – de variaties zijn eindeloos. Gebruik de koude-schotel-test om te zien of je gelei stijf genoeg is: zet een schoteltje 5 minuten in de vriezer, laat er een druppel gelei op vallen en trek er met je vinger een streep in. Blijft die streep zichtbaar, dan is je gelei perfect.
✨ Als de gelei niet goed stolt Meestal lukt dat vanzelf bij kweeperen, maar je kunt eventueel een zakje pectine toevoegen. In de pot stijft de gelei bovendien nog iets verder op.
🚫 Let op met pitten Breek de pitjes niet – ze bevatten een kleine hoeveelheid blauwzuur. Laat huisdieren er ook niet van eten.
💌 Call to action Heb jij ook kweeperen in de tuin of mooie herfstrecepten? Deel ze in de reacties hieronder of tag me op Pinterest of Instagram — ik vind het geweldig om te zien hoe anderen dit “vergeten fruit” weer tot leven brengen.
Van boom tot potje goud — de geur van kweepeer, herinnering en Bourgondische traditie.
Hoewel het nog zacht weer is in oktober, geniet ik wel al van stoofpeertjes. Stoofpeertjes staan voor mij ook voor de zalige herfst!
De geur van stoofperen doet me altijd direct aan de herfst denken. Gezelligheid, warme drankjes, pompoenen… en natuurlijk stoofpeertjes. Dit jaar hangt de kweeperenboom barstensvol, maar toch belandden de eerste stoofperen al in mijn slowcooker. Niet omdat het al zo koud is, maar gewoon omdat ze zo heerlijk smaken.
Mijn moeder en oma maakten hun stoofperen vroeger op een groen petroleumstelletje. Die herinnering is me heel dierbaar. Zelf gebruik ik nu liever een elektrische slowcooker – net wat veiliger, vooral als ik de deur uit moet. Het resultaat is gelukkig hetzelfde: een huis dat gevuld wordt met een zoete, kruidige herfstgeur waar je alleen maar blij van wordt.
De kweeperen kleuren na het koken rood-bruin, je kunt wat bessensap of rode wijn toevoegen. Dan worden de peertjes nog roder.Veel omgewaaide bomen, in de Bourgogne is het nog wild en soms ruig, geen mooie rechte paden. Lies klimt en hangt aan de bomen, ik loop er liever omheen 😉Worffy geniet van het herfst zonnetje op zijn vacht. Het is zalig wandelweer.Lies schilt de kweeperen, van de schillen en klokhuizen kan je kweeperen gelei maken. Daarover gaat mijn volgende blog.Tussen de kweeperen ook nog enkele walnoten, behalve kweeperen ligt het land ook vol noten. Soms hebben de kweeperen een soort fluwele laagje, die was ik weg, lelijke plekjes haal ik ook weg.De schil en de pitjes van de kweepeer bevatten veel pectine daardoor is het niet moeilijk om een jam of gelei van de schillen en pitjes te maken.Je ziet nog aan de bovenkant wat van het fluwele laagje, deze kweepeer is redelijk egaal van vorm maar ze kunnen vreemde vormen hebben, een beetje tussen een appel en peer in. In Nederland noemen ze de kweepeer ook wel kwee appel.
Wat zijn stoofperen?
Stoofperen zijn peren die je niet rauw kunt eten. Ze zijn te hard en zuur, maar zodra je ze langzaam stooft, veranderen ze in een zachte, zoete lekkernij. Vaak worden ze gestoofd in water met suiker en kaneel, soms ook met wijn of bessensap.
Bekende rassen in Nederland zijn de Gieser Wildeman en de Saint Remy. Beide soorten kleuren vanzelf prachtig bruin-rood tijdens het stoven – daar is geen wijn voor nodig. Het enige dat nodig is: tijd en geduld. Ik kies voor mijn kweeperen uit mijn eigen kweeperen boom uit mijn Bourgondische voedselbos.
Een eeuwenoude traditie
Stoofperen koken is een eeuwenoude traditie. De Griekse dichter Homerus schreef al over de peer als “gift van de goden”. In Romeinse geschriften komen ze ook al voor.
Waarschijnlijk ging het toen ook om stoofperen, want de zoetere handpeer bestond pas vanaf de 16e eeuw. In kloosters werd toen met succes veredeld, en zo ontstond de peer die we rauw eten. Mooi om te bedenken dat je met een stoofpeer een stukje culinaire geschiedenis in handen hebt. En dat proef je als je goed je proeft!
Stoofperen recept – alcoholvrije variant
Een klassiek recept, precies zoals mijn moeder en oma het maakten.
Ingrediënten (4 personen):
1 kilo stoofperen (Gieser Wildeman of Saint Remy)ik gebruik kweeperen uit mijn eigen boomgaard
500 ml water
150 gram suiker (meer of minder naar smaak)
1 kaneelstokje
2 kruidnagels
Eventueel: een stukje citroenschil en het sap van een halve citroen
Bereiding:
Schil de peren, laat de steeltjes eraan voor een mooi effect.
Zet ze rechtop in een pan of slowcooker.
Voeg water, suiker, kaneel en kruidnagel toe.
Laat de peren op laag vuur 2 tot 3 uur stoven, of in de slowcooker ca. 4 tot 5 uur.
Serveer warm of koud.
Stoofperen recept – met rode wijn
Voor wie een diepere smaak en extra feestelijk tintje wil.
Ingrediënten (4 personen):
1 kilo stoofperen
250 ml rode wijn (scheutje port erbij is ook lekker)
250 ml water
150 gram suiker
1 kaneelstokje
1 steranijs (optioneel)
Bereiding:
Schil de peren en zet ze in een pan of slowcooker.
Voeg wijn, water, suiker en kruiden toe.
Stoof de peren zachtjes gaar in ca. 2 uur op het fornuis, of 4 uur in de slowcooker.
De peren krijgen een prachtige dieprode kleur en rijke smaak.
Hoe serveer je stoofperen?
Stoofperen zijn ongelofelijk veelzijdig. Een paar van mijn favorieten:
🍐 Bij de kaasplank – heerlijk met roquefort of andere blauwe kazen.
🍐 Met stoofvlees of wildgerechten – klassiek en perfect in de herfst.
🍐 Bij spruiten, zuurkool en aardappelgerechten – fris-zoet als tegenhanger.
🍐 Als dessert – met een bolletje vanille-ijs en wat ingekookt kookvocht als saus.
Dat laatste is misschien wel mijn favoriet. Het kookvocht indikken tot een siroop en dat warm over ijs gieten… dat is pure verwennerij.
Een ode aan de stoofpeer
Stoofperen koken is meer dan een recept. Het is een ritueel, een stukje traditie dat warmte en geur brengt in huis zodra de dagen korter worden. Voor mij hoort het net zo bij de herfst als vallende bladeren en pompoenen.
Of je ze nu maakt in een slowcooker, op het fornuis of – net als vroeger – op een petroleumstelletje: stoofperen zorgen voor gezelligheid, voor herinneringen, en vooral voor smaak.
Kun je geen genoeg krijgen van de kweepeer en haar betoverende geur? Ontdek dan ook mijn blog over het maken van klassieke kweepeergelei en jam — met authentieke Bourgondische recepten. De link vind je hieronder.
Wandelen in de herfst in de Bourgogne, de moeite waard!
Wat zou een jaar zijn zonder seizoenen? Saai en kleurloos, vind je niet? Gelukkig mogen we weer de herfst verwelkomen. En alsof de natuur zelf de klok gelijk zet, hangt er meteen een herfstachtige sfeer in de lucht: regen die zachtjes tegen de ramen tikt, de geur van vochtige aarde, de eerste vallende bladeren. Terwijl de zomer achter ons ligt, opent zich een nieuw seizoen vol warmte, smaak en creativiteit.
De herfst is het seizoen van pompoenen en paddenstoelen, van appeltaarten en stoofperen, van warme plaids en dampende kopjes thee. Het is ook het seizoen waarin de Bourgogne zich van haar mooiste kant laat zien: een landschap dat verandert in een schilderij van rood, oranje en goud.
In mijn nieuwste blog lees je waarom de herfst in de Bourgogne niet alleen draait om pompoenen en paddenstoelen, maar ook om creativiteit en ontspanning: ontdek zentangle, dé gezonde lifestyle-activiteit voor de donkere dagen”
🍂 Herfst in de Bourgogne: kleuren, smaken en tradities
De Bourgogne is in elk seizoen een genot, maar in de herfst lijkt het alsof de streek nóg intenser tot leven komt. De bossen in het Parc du Morvan kleuren als een patchworkdeken. Elke wandeling is een ontdekkingstocht, waar je tussen de bladeren kastanjes kunt rapen of stil kunt staan bij een groepje eekhoorntjes die hun wintervoorraad verzamelen.
Herfst in de Bourgogne betekent ook traditie. Denk aan de jacht op truffels – een kostbaar kleinood dat in deze regio met veel trots en geheimzinnigheid gezocht wordt. Of het verzamelen van kastanjes, die geroosterd een heerlijke snack zijn na een frisse wandeling. En vergeet de paddenstoelen niet: van prachtige vliegenzwammen die je beter alleen fotografeert tot eetbare soorten die hun weg vinden naar de keuken. Eet alleen zelf geplukte paddenstoelen als je 100 procent zeker bent dat ze eetbaar zijn!
En dan de wijn: herfst vraagt om wijnen die je verwarmen. Een elegante Pinot Noir met haar zachte aardse tonen, of een volle Chardonnay die perfect past bij rijke herfstgerechten. Wijn en herfst horen in Frankrijk nu eenmaal bij elkaar.
Wijn en die kan je goed openen met onze Coukoe lifestyle opener die we kunnen personaliseren
🌦️ Herfstactiviteiten in Frankrijk: wat te doen in de Bourgogne
De herfst nodigt uit om te vertragen en te genieten van kleine dingen. En er is zoveel te beleven in deze regio:
🍄 Paddenstoelen ontdekken in de Bourgogne – maak foto’s, verwonder je over de vormen en kleuren.
🌰 Kastanjes rapen in de herfstbossen – perfect voor kinderen én volwassenen, en later heerlijk om te poffen.
🚶 Wandelen in de regen – de frisse lucht, het spel van druppels op bladeren, en daarna warm thuiskomen.
📚 Lezen in de herfst – hét seizoen voor boeken en tijdschriften, knus op de bank met een plaid.
🍵 Warme dranken en comfort food – van thee en koffie tot een kruidige warme wijn of een pumpkin spice latte.
🍂 Herfstbladeren verzamelen – droog ze tussen de bladzijden van een boek en gebruik ze later in een creatief project.
🥧 Koken en bakken met pompoen– soep, stoofpotten, of zoals hieronder: cupcakes.
✏️ Creatief bezig zijn: doodles en zentangle; zie het stukje tekst hieronder.
De herfst is een seizoen dat al je zintuigen aanspreekt.
✏️ Creatieve herfst: mijn doodle-illustratie
Bij mij komt de herfst niet alleen tot leven in de keuken, maar ook op papier. Met mijn fineliner maakte ik een doodle-illustratie vol herfstsymbolen: een wijze uil, een guitig spookje, een geurige appeltaart, denneappels, nootjes en appels.
Het eind – resultaatHet begint met een circelDan teken ik “herfst symbolen” om de circel heen
Ik begon met een leeg vel papier, en langzaam verschenen de vormen, lijnen en details. Het hele proces heb ik vastgelegd in een kleine reel: van het eerste pennestreekje tot het eindresultaat. Zo neem ik mijn volgers mee in mijn creatieve herfstwereld.
Creativiteit en herfst gaan hand in hand. Tekenen, schilderen, schrijven of simpelweg bladeren drogen en inlijsten – het maakt de seizoensbeleving rijker en persoonlijker.
Het eind – resultaatIk heb er ook kleine lijstjes omheen getekendElke keer een beetje meer, lijntjes vormen en patroonNu laat ik gewoon mijn fantasie werken, mijn thema is vogelsTeken op een wit vel 9 gelijke figuren, ik teken uit de vrije hand, dat geeft een leuk effect
🧁 Pompoen cupcakes recept – herfst bakken in de Bourgogne
Natuurlijk mag er in een Bourgondische herfstblog geen recept ontbreken. Pompoen is hét symbool van dit seizoen, en deze cupcakes zijn zacht, kruidig en onweerstaanbaar lekker. Ik kook en bak veel met pompoenen, en die komen uit mijn eigen moestuin.
Ingrediënten (12 stuks):
250 g pompoenpuree (gekookt en gepureerd)
200 g bloem
150 g suiker (eventueel deels bruine suiker voor extra smaak)
2 eieren
100 ml zonnebloemolie (of gesmolten boter)
1 tl bakpoeder
1 tl kaneel
½ tl gemberpoeder
½ tl nootmuskaat
Snuf zout
Bereiding:
Verwarm de oven voor op 180 °C en zet een muffinblik klaar met 12 vormpjes.
Meng in een kom de bloem, bakpoeder, zout en specerijen.
Klop in een andere kom de eieren met de suiker luchtig. Voeg de olie en pompoenpuree toe.
Schep de droge ingrediënten voorzichtig door het pompoenmengsel tot een egaal beslag.
Verdeel het beslag over de vormpjes en bak 20–25 minuten, tot een prikker er schoon uitkomt.
Laat afkoelen en serveer eventueel met een topping van roomkaasglazuur of poedersuiker.
Deze cupcakes zijn perfect bij een dampende kop thee of koffie na een herfstwandeling.
🍂 Conclusie: herfst in de Bourgogne beleven
De herfst in de Bourgogne is een feest voor alle zintuigen: kleurrijk, smaakvol en vol tradities. Het is het seizoen van vertragen, van genieten van kleine dingen en van creatief bezig zijn.
Of je nu kastanjes raapt, een wandeling maakt in de regen, een doodle tekent of deze pompoen-cupcakes bakt – de herfst nodigt je uit om stil te staan en te genieten.
Een theelepel sambal kan een hele maaltijd veranderen – niet alleen in smaak, maar ook in beleving.
“Een fantastisch moestuinjaar.” Zo begon het allemaal. Terwijl de zon mijn Bourgondische tuin verwarmde, groeiden er uit kleine witte bloempjes langzame wondertjes: spiralen van groene pepers, eerst bijna zwart en uiteindelijk felrood, vurige juweeltjes die bijna té mooi waren om te plukken. En toch kwam dat moment – mijn eerste oogst. Ik voelde me rijk, maar ook een beetje weemoedig. Ze hingen daar zo prachtig, als kunstwerken van de natuur. Voor mijn gevoel te mooi, te rood om te plukken!
Ik wilde iets bijzonders maken, iets dat recht deed aan die rode vurige schoonheid. In Frankrijk zie ik dat pepers langzaam terrein winnen; waar ze vroeger nog zeldzaam waren, liggen ze nu steeds vaker in de supermarkt. Maar ik koos voor mijn eigen pad: sambal maken, met liefde, geduld en creativiteit.
🔥 Van plantje tot mijn moestuin
Mijn rode chili’s kwamen dit jaar uit een Frans tuincentrum – biologisch en vol leven. Het mooie is: ik heb maar één keer planten nodig, de zaden uit de vruchten geven me elk jaar opnieuw een overvloed. En met die overvloed experimenteer ik.
Sambal maken is balanceren: gember, bruine basterdsuiker, ketjap, tomatenpuree, verschillende pepersoorten. Elke batch smaakt anders. Soms loeiheet, soms mild en toegankelijk. Het leukste moment? Als ik een theelepel in een soep, stoofpotje of pastasaus verwerk en mensen ineens verrast roepen: “Wauw, dit is zó lekker!” Zelfs wie zegt “ik hou niet van sambal” vraagt vaak nog om een extra lepeltje.
🌍 Inspiratie & herinneringen
Mijn liefde voor sambal begon niet in Frankrijk, maar in Nederland. Ik hielp ooit een vriendin in haar kleine, industriële keuken, waar ze met haarnetje en handschoenen sambal en delicatessen maakte voor de markt. Haar eenvoudige glazen potten met statiegeldsysteem en prachtige vintage etiketten fascineerden me. Daar leerde ik: koken is meer dan eten bereiden, het is een verhaal dat je deelt. Haar recept nam ik mee, maar inmiddels heb ik er mijn eigen draai aan gegeven.
🎨 Kunst & smaak
De rode peper inspireert me niet alleen in de keuken, maar ook in mijn atelier. Hun felle rood, de groene hoedjes, de grillige vormen – ik schilder ze op canvas en aquarel, soms abstract, soms gedetailleerd. Vaak combineer ik een recept met een illustratie of een reel, zodat kunst en koken hand in hand gaan.
🌶️ Pittig leven
Vroeger vond ik pittig eten lastig. Tegenwoordig geniet ik juist van die warmte na de eerste hap. Pittig is een sensatie, een herinnering, een glimlach. En misschien ook een beetje een levensstijl. En durven te proeven en te ervaren, smaken moet je ook leren kennen. Inmiddels eet ik dagelijks mijn eigen sambal, in een omelet, door de soep, de pasta en ook op een broodje met kaas, en heel soms snoep ik zelfs een klein lepeltje, zo uit de pot met een beetje pindakaas, zo lekker en intens van smaak!
🌱 Toekomst
In mijn toekomstige huiskamer-restaurant zal mijn sambal zeker een rol spelen – misschien op tafel om naar smaak toe te voegen, misschien zelfs in kleine potjes om mee naar huis te nemen. Voor verkoop moet ik me nog verdiepen in de regels, maar één ding weet ik zeker: dit avontuur is nog maar net begonnen.
✨ Mijn missie
Met mijn sambal wil ik mensen inspireren:
Om zelf pepers te kweken, zelfs op een balkon.
Om te ontdekken dat je smaken kunt vormgeven naar je eigen voorkeur.
Om creatief aan de slag te gaan – of dat nu in de keuken of op doek is.
Om bewust te genieten van de schoonheid van de rode peper.
Pepers kweken is een avontuur op zich. Maar er is één gouden regel: oogst je pepers voor de eerste vrieskou. Ze zijn namelijk enorm gevoelig voor lage temperaturen. Je ziet het meteen: de bladeren hangen slap en herstellen niet meer. De pepers zelf lijken soms onaangedaan, maar krijgen wel degelijk een tik. Je kunt ze dan nog eten, maar de smaak is minder goed!
Een leuke ontdekking leerde ik ooit bij een kwekerij/proeverij: de hitte van een peper komt pas écht tot leven als je het kapje eraf snijdt. De zaadlijsten moeten als het ware “geactiveerd” worden. Dus als je een hap neemt van een hele peper, proef je misschien niets. Maar zodra je hem aansnijdt en de peper even laat liggen, komt die vurige kracht vrij.
En wist je dat pepers eigenlijk meerjarig zijn? Je kunt ze in de winter naar binnen halen, op een koele plek laten overwinteren, en in de lente lopen ze gewoon weer uit. Alsof ze zeggen: “We zijn nog lang niet klaar met je.” Volgende zomer gewoon weer door…
De geschiedenis van de peper is minstens zo spannend. Al rond 6000 v. Chr. verbouwden de Maya’s en Azteken pepers, niet alleen om mee te koken, maar ook voor medicinale toepassingen. In Peru zijn resten van pepers gevonden die teruggaan tot 2500 v. Chr. En pas veel later, in 1492, bracht Christoffel Columbus de chilipeper naar Europa. Op zoek naar de waardevolle zwarte peper stuitte hij op een vurige verrassing. Hij schreef in zijn logboek: “We ontdekten dat het land veel aji produceerde. Een peper die kostbaarder en gezonder is dan de gewone soort.”
Vanaf dat moment ging het snel. De Spaanse peper verspreidde zich razendsnel via Spanje en Portugal naar Afrika en Azië. Rond 1540 kwamen ze in Indonesië terecht, waar ze sindsdien niet meer weg te denken zijn uit de keuken.
En de verhalen rond pepers? Die zijn al even kleurrijk als de vruchten zelf.
Japanse samoerai aten pepers om moed te verzamelen voor een gevecht.
Boeren in Afrika gebruiken chili-oplossingen om hun gewassen te beschermen tegen olifanten en luizen.
In Mexico geldt de peper nog altijd als trots symbool, en 90% van alle pepers wereldwijd vindt daar zijn oorsprong.
Zelfs in de popcultuur duikt hij op: de Red Hot Chili Pepperskozen niet voor niets deze vurige vrucht als naam voor hun band.
Pepers zijn dus niet zomaar een pittig ingrediënt in de keuken. Ze zijn geschiedenis, cultuur, kunst, en soms zelfs een beetje magie. Van de oude Azteken tot mijn eigen moestuin in de Bourgogne: de rode peper is een kleine vrucht met een groot verhaal. 🌶️✨
🔥 Recept 1: Pure Sambal (basis, fris en pittig)
Met alleen de essentie: pepers, zout en azijn.
Ingrediënten:
250 g rode pepers
2–3 el grof zeezout
2 el natuurazijn (of rijstazijn)
Bereiding:
Voorbereiden:Was de pepers en verwijder eventueel de steeltjes. Voor extra milde sambal kun je de zaadjes deels verwijderen.
Malen:Doe de pepers met zout en azijn in een blender of vijzel en maal tot een grove of fijne pasta (naar voorkeur).
Bewaren: Schep de sambal in een schoon, gesteriliseerd potje.
Bewaar in de koelkast.
Deze variant is puur en heet, en blijft ca. 2–3 weken goed.
👉 Perfect om als basis te gebruiken en later uit te breiden met extra smaken.
🌶️ Recept 2: Rijke Sambal (zoet, hartig en in balans)
Een zachtere, aromatische sambal door de toevoeging van suiker, ketjap en gember.
Ingrediënten:
250 g rode pepers
2 tenen knoflook
2 cm verse gember (geraspt)
2 el bruine basterdsuiker
1–2 el ketjap manis
1 el tomatenpuree
2–3 el zonnebloemolie
snufje zout
Bereiding:
Snijden: Was de pepers, verwijder steeltjes (en eventueel zaadjes). Hak grof.
Fruit: Verhit de olie in een pan en fruit de knoflook en gember zachtjes. Voeg de pepers toe en bak kort mee.
Blenden: Doe het mengsel met de tomatenpuree, suiker, ketjap en zout in een blender en mix tot een gladde sambal.
Verwarmen: Giet terug in de pan en verwarm 10 minuten zachtjes.
Dit zorgt ervoor dat de sambal minder scherp wordt en meer als saus smaakt.
Bewaren: Schep in een gesteriliseerd potje. In de koelkast ca. 2–3 weken houdbaar.
👉 Heerlijk bij rijstgerechten, stoofpotjes, een tosti of zelfs een lepeltje in soep.
Vandaag, halverwege september, konden we eindelijk weer een lange wandeling maken van zo’n 10 kilometer. Met zo’n 20 graden was het een verademing na de hete zomer, en onderweg wachtten er nóg meer verrassingen: overal paddenstoelen!
De roze weidechampignons herken ik meteen, en deze week heb ik ze al drie keer gegeten. Zo’n verrukkelijke delicatesse, gewoon in de achtertuin. Toen we thuis kwamen na de wandeling, maakten we een Franse omelet met verse roze weidechampignons. Heerlijk eenvoudig, puur genieten.
Andere paddenstoelen laat ik altijd checken bij de Franse apotheek. Dat is hier een geweldige gewoonte: je neemt je vondst gewoon mee, en de apotheker bekijkt of ze eetbaar zijn of niet. Zo weet je zeker dat je geen risico loopt. Een service die in Nederland onbekend is, maar in Frankrijk heel normaal. Het geeft een veilig gevoel en je leert er vaak ook nog iets van bij.
Er zijn van die gerechten die nooit vervelen. Voor mij is de Franse omelet er zo één: snel, simpel en verrukkelijk. Helemaal bijzonder wordt hij met verse scharreleitjes van mijn kippen en roze weidechampignons uit de weide achter ons huis.
Mijn recept: Franse omelet met roze weidechampignons
Ingrediënten (2 personen)
4 scharreleitjes
3 grote roze weidechampignons (of andere eetbare champignons)
klein scheutje koffiemelk of slagroom
1 klontje roomboter
1 teentje knoflook, fijngesneden
zwarte peper, vers gemalen
fleur de sel (of ander zeezout)
Bereiding
Kluts de eieren luchtig met een scheutje koffiemelk of slagroom. Breng op smaak met peper en een snufje zout.
Snijd de champignons in blokjes en bak ze in roomboter met de knoflook tot ze net gaar zijn.
Giet het eimengsel in de pan, verdeel de champignons erover en bak de omelet op zacht vuur.
Laat de binnenkant nog een beetje vochtig, klap de omelet dubbel en serveer direct.
🌿 Eenvoud op zijn best: boter, eieren, paddenstoelen en een royale draai uit de pepermolen.
Het weer wordt al wat wisselvalliger, maar toch konden we zalig in de tuin eten. Zo voelt de overgang van nazomer naar herfst bijzonder aangenaam: paddenstoelen, walnoten, kweeperen, appels, kastanjes en pompoenen vullen het seizoen. Buiten zitten met een fleecedekentje en een kruidig theetje erbij… ik ben helemaal fan van deze tijd van het jaar.
Mijn droom is om ooit mijn eigen olijven en olijfolie te produceren. Voor mij is de olijf één van de meest waardevolle ingrediënten: tijdloos, puur en veelzijdig. De olijfboom zelf blijft me fascineren, met zijn slanke blauwgroene blaadjes en de rijke geschiedenis die hij met zich meedraagt. Het voelt bijna symbolisch om dit project stap voor stap, met liefde en geduld, voort te zetten.
Maar mijn dromen gaan verder. Ik wil graag bijen houden en ooit de overgebleven honing uit de honingraten zelf bottelen. Ik zie mezelf ook paddenstoelen kweken en een botanische tuin aanleggen: een plek vol leven, waar insecten en vogels zich thuis voelen.
Het begint vaak met een klein zaadje in mijn hoofd, een gedachte die wortel schiet. En dan volgt de rest als vanzelf. Vandaag zag ik mijn allereerste olijven groeien. Een klein begin, maar het voelt als het startpunt van iets groters. En zoals met alles in de natuur: de rest volgt…
Het groene goud: mijn olijfboom en eerste olijven
Bij een heerlijk temperatuurtje van 25 graden staat mijn olijfboom te stralen – en vandaag ontdekte ik de allereerste olijven! Het blijft bijzonder: olijfbomen kunnen honderden jaren oud worden en pas na vier à vijf jaar echt rijkelijk vruchten dragen.
De boom zelf vind ik prachtig, met zijn blauwgroene, smalle blaadjes en eeuwenoude symboliek. De olijfboom staat niet alleen voor vrede, liefde en trouw, maar draagt ook de kracht van hoop, overwinning en een positieve toekomst. Als één van de oudste bomen ter wereld komt hij terug in talloze tradities.
Vroeger was een olijfboom een kostbaar bezit. Olijfolie – het ‘groene goud’ – werd eeuwenlang geroemd om zijn zuiverende werking en enorme waarde. Vandaag voelde ik mij rijk toen ik die kleine, groene vruchtjes zag verschijnen. Natuurlijk kon ik het niet laten om er meteen een aquarel van te maken. En ja, ik droom ervan om ooit mijn eigen olijven te oogsten én olijfolie te bottelen…
10 leuke weetjes over de olijf
🌳 Olijfbomen kunnen meer dan 1000 jaar oud worden. In sommige mediterrane landen staan nog exemplaren van ruim 2000 jaar.
🍈 De olijf is technisch gezien geen groente, maar een steenvrucht.
🫒 Verse olijven zijn niet eetbaar door de bittere stof oleuropeïne. Ze moeten eerst behandeld of gefermenteerd worden.
🌞 Olijfbomen hebben veel zonlicht en warmte nodig, maar kunnen verrassend goed tegen droogte.
🍃 Eén boom kan wel 20 tot 90 kilo olijven per jaar geven, afhankelijk van leeftijd en verzorging.
🫒 Er bestaan meer dan 1000 verschillende olijvensoorten, elk met hun eigen smaakprofiel.
🍸 De olijf wordt al sinds 3000 v. Chr. geteeld in de Middellandse Zee.
🫒 Olijven verschillen in kleur door de rijpheid: groene olijven zijn onrijp, zwarte zijn volledig gerijpt.
🌿 Olijfolie is rijk aan gezonde enkelvoudig onverzadigde vettenen antioxidanten.
🌍 Olijfbomen symboliseren vrede; een olijftak is wereldwijd hét teken van verzoening.
Olijven in een pot zetten (conserveren)
Om zelf geoogste olijven eetbaar te maken, kun je ze inleggen:
Bitterheid verwijderen: Olijven worden eerst een paar weken in water gelegd, waarbij je het water regelmatig ververst.
Pekelbad: Daarna gaan ze in een mengsel van water en zout (pekel) om verder te rijpen. Dit kan enkele weken duren.
Op smaak brengen: Voeg kruiden toe zoals knoflook, tijm, laurier of citroen.
Bewaren: Doe de olijven in gesteriliseerde potten en bewaar ze in hun pekel of in olie.
Hoe wordt olijfolie gemaakt?
De basisstappen voor olijfolie zijn verrassend eenvoudig, al vraagt het wel om de juiste apparatuur:
Oogsten– meestal in de late herfst, wanneer de olijven rijp zijn.
Wassen en malen – de hele olijven (met pit) worden gemalen tot een pasta.
Kneden– de pasta wordt rustig gekneed zodat de kleine oliedruppels samenkomen.
Persen of centrifugeren – hiermee wordt de olie van het water en de vaste delen gescheiden.
Filteren – de olie wordt helder gemaakt en klaar voor gebruik.
Het resultaat? Extra vergine olijfolie: het vloeibare goud dat al eeuwen symbool staat voor gezondheid en rijkdom.
“Elke olijf vertelt een verhaal, elke druppel olie een traditie.”
*Eindervaring & recept-tip:
Soms zijn de simpelste combinaties het allerlekkerst. Neem een goede olijfolie van topkwaliteit, een snufje zeezout en een verse baguette – meer heb je eigenlijk niet nodig om pure geluksmomenten op je tong te beleven.
👉 Nog twee heerlijke variaties:
Olijfolie & balsamico – een klein schaaltje met olijfolie, een druppel dikke balsamicoazijn erbij en wat versgemalen zwarte peper. Perfect om brood in te dippen.
Olijfolie met kruiden – meng olijfolie met fijngesneden rozemarijn, tijm, een beetje knoflook en een snuf chili. Even laten trekken en je hebt een geurige dip die naar de Middellandse Zee smaakt.
Simpel, eerlijk en altijd verrukkelijk – olijfolie in haar puurste glorie.
Op de route van Châttillon-en-Bazois via Alluy naar Saint-Saulge staat de watertoren met het gezicht (Château d’eau) die me iedere keer opnieuw lijkt te begroeten. Alsof er een vriendelijk gezicht op getekend is dat naar buiten kijkt, een herkenning, elke dag weer. Ik rij er bijna dagelijks langs en al vanaf het allereerste moment wist ik: deze moet ik vastleggen. Dat is dan de creatieve kunstenares in mij, die haar penselen wil pakken en de watertoren wil vereeuwigen.
Die gedachte bleef elke dag bij me, totdat ik uiteindelijk de stap zette om de watertoren te schilderen, eerst in aquarel en later op canvasdoek. Het voelde alsof ik niet zomaar een gebouw vastlegde, maar een stukje van mijn eigen dagelijkse beleving. Toch ben ik misschien nog wel trotser op wat er om het doek heen ontstond: mijn allereerste zelfgemaakte baklijst in barokvorm.
Met hulp van schoonzoon-lief, die de software schrijft voor onze 3D-printer, lukt het me nu om zulke details zelf te maken. Het raamwerk zaag ik met de hand, en de ornamenten komen tot leven met de cutter/printer. Het is voor mij een prachtige combinatie van ambacht en moderne techniek. Samen werken we zo aan iets dat niet alleen een lijst is, maar een verhaal: van langsrijden, zien, voelen en uiteindelijk creëren.
Ik hou van de uitbundigheid van de barokstijl, de diepe kleuren op het canvasdoek en dit jaar stonden er voor de watertoren zelfs velden vol zonnebloemen. Soms maak ik iets waarvan ik voel dat het móést ontstaan, iets waar ik zelf naar kan blijven kijken. Het schilderen zelf was niet moeilijk, maar de lijst wél. Juist daarom ben ik extra trots dat dit mijn allereerste zelfgemaakte baklijst is. En ik heb de smaak te pakken: er zullen er nog velen volgen, want zo’n lijst maakt het doek echt helemaal af, vind ik.
“Hebben jullie ook weleens een plek of detail gezien dat je zó raakte dat je het móést vastleggen – in een schilderij, een foto of misschien wel op een heel andere manier? Ik ben benieuwd naar jullie verhalen en wat jullie met trots hebben gemaakt of bewaard.”
CouKoe Lifestyle 